با قرارداد صلح ده سالۀ «حُدَیْبِیَه» تا حدّی مسلمانان مدینه، از تجاوز و تعرّض راهزنان و رهگذران قُریش که از راه وادی القُری به شام و نواحی شمال عربستان رفت و آمد می‌کردند، آسوده خاطر شدند و رسول خداm را فرصتی به دست آمد، تا برای سران کشورها و شهرها نامه بنویسد و آنها را به اسلام دعوت کند.

این نخستین گامی بود که پیامبر (ص) پس از نوزده سال کشمکش با قریش لجوج، برداشت. اگر دشمنان داخلی، با نبردهای خونین خود، او را مشغول نمی‌ساختند، پیامبر (ص) پیش از این، به دعوت ملل جهانی دست می‌زد، ولی حملات ناجوانمردانه عرب، او را مجبور ساخت، که قسمت مهمّی از وقت خود را به امر دفاع از حوزۀ اسلام صرف نماید.

اکنون صد و هشتاد و پنج نامه، از متون نامه‌های پیامبر (ص) که برای تبلیغ و دعوت به اسلام و یا به عنوان میثاق و پیمان نوشته است، در دست داریم که محدّثان و تاریخ نویسان آن را ضبط کرده‌اند.[٢] همه این نامه‌ها حاکی از این است که روش اسلام در دعوت و تبلیغ، منطق و برهان بوده، نه جنگ و شمشیر.

نویسندگان این نامه‌ها بالغ بر بیست و سه نفر بودند، بعضی بیست و شش و نیز تا چهل و دو نفر نوشته‌اند که یکی از آنها حضرت علی علیه السلام بود و افرادی که برای آنها نامه نوشته‌اند، بسیارند. از جمله: قیصر روم، خسروپرویز پادشاه

[١] . رک: تاریخ پیامبر اسلام، ص ٤٢٥ به بعد ؛ سیره ابن هشام ،ج ٣ ،ص ٣٢١ به بعد ؛ تفسیر نمونه ،ج ٢٢ ، ص ١٠؛ فروغ ابدیت ،ج٢ ،ص ١٨٤ به بعد؛ تاریخ طبری ،ج ٢ ،ص ٢٨١.

[٢] . رجوع کنید به کتب: مکاتیب الرّسول آیت الله احمدی میانجی؛ محمّد و زمامداران آیت الله صابر همدانی؛ الوثاثق السّیاسیه پروفسور محمّد حمیدالله حیدر آبادی استاد دانشگاه پاریس.