مثلاً تعبیر از عالم رستاخیز به «یوم القیامه»، نشان می‌دهد که مجموعۀ رستاخیز که دورانی است بسیار طولانی، به عنوان «روز قیامت» شمرده شده است و حال آنکه از پاره‌ای از آیات قرآن استفاده می‌شود که روز رستاخیز و محاسبه اعمال مردم، پنجاه هزار سال طول می‌کشد.[١]

ب) در متن‌کتب لغت نیز می‌خوانیم‌که «یوم»گاهی به مقدارزمان میان طلوع و غروب آفتاب گفته می‌شود وگاهی به مدّتی از زمان، هر مقدار بوده باشد.[٢]

پ) درروایات و سخنان پیشوایان‌دینی نیزکلمه «یوم» به معنی «دوران» بسیار آمده است.

چنانکه امیرمؤمنان علی علیه السلام می‌فرماید: «الدَّهْرُ یَوْمانِ یَوْمٌ لَکَ وَیَوْمٌ عَلَیْکَ؛ دنیا برای تو دو روز است، روزی به سود توست و روزی به زیان تو».[٣]

دوم: نزول قرآن

قرآن، مجموعۀ آیات و سوره‌های نازل شده بر پیامبر اسلام علیه السلام است، که پیش از هجرت و پس از آن در مناسبت‌های مختلف و پیش آمدهای گوناگون به طور پراکنده نازل شده است، سپس گردآوری شده و به صورت مجموعۀ کتاب درآمده است.

در اینکه قرآن چگونه نازل شده، آیا نزول دفعی داشته یا تدریجی؟ اختلاف نظر است:

باید توجه داشت‌که (انزال) مصدر باب افعال و به معنای پایین آوردن شیء به

[١] . سوره معارج/ ٤.

[٢] . مفردات راغب اصفهانی.

[٣] . نهج البلاغه، حکمت ٣٩٦.