احسن القصص - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٢٣
«اُسطوره»، «شرح الحال»، «السرد» و «ترجمه» چنان با یکدیگر آمیخته شده اند که جدا ساختن آنها و تعریف دقیق هر کدام به سهولت امکان پذیر نیست و همین امر سبب گشته تا کتب لغت به ویژه در زبان فارسی قصه را معادل و مترادف «داستان»، «رُمان»، «داستان های تخیلی»، «خبر»، «حدیث»، «قصه مکتوب»، «حکایت» و «افسانه» بدانند و تفاوتی میان این واژه ها نگذارند».[١]
در قرآن کریم واژة «قصه» و جمع آن «قِصَص» نیامده است، ولی کلمه «قَصَص»، «در مجموع هفت بار در قرآن کریم ذکر شده است که شش مورد آن در ضمن آیات آمده و یک مورد هم نام سورة بیست و هشتم قرآن است» . [٢]
البته، گاه برای مفهوم قصه در قرآن کریم، سایر اصطلاحات مترادف با آن از جمله: «نبأ»، «حدیث»، «مثل»، «آیه» و ... به کار رفته است مانند آیات : نتلوا علیک مِن نبأ موسی و ... .[٣] ؛ و هل أتاک حدیث موسی... .[٤] ضرب الله مثلاً قریه... .[٥] لقد کان لسبإ فی مسکنهم آیه.... .[٦] و آیات دیگری که حکایت از بیان سرنوشت پیشینیان دارد.
در تعریف قصه قرآنی باید گفت قصه در قرآن مفهوم خاص دارد و می توان آن را، این گونه تعریف کرد:
قصه قرآنی عبارت است از روایت و نقل وقایع و حوادث واقع و حقی که از روی علم با هدف و پیامی مشخص، پیگیری می شوند.[٧]
[١] . فرهنگ معین، ذیل قصّه .
[٢] . تحلیل ادبی و هنری داستانهای قرآنی، ص ٩٠.
[٣] . سوره قصص / ٣ .
[٤] . سوره طه / ٩.
[٥] . سوره نحل/١٦.
[٦] . سوره سبأ/ ١٥ .
[٧] . تحلیلی نو از قصص قرآن، ص ٩٤.