احسن القصص - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٦٤
دوماینکه؛ ذوالقرنین چهکسی بوده و برکدام یک از مردان معروف تاریخ منطبق میشود؟
میان مفسّران و ارباب تواریخ اختلاف است و هریک به گونهای او را معرّفی کردهاند:[١]
الف) بعضیگوینداوهمان«اسکندرمقدونی»پسر«فلیقوس یونانی» است که بعد از مرگ پدرش، بر کشورهای روم و مغرب و مصر تسلّط یافت و شهر اسکندریه را بنا نمود.
سپس شام و بیتالمقدّس را در زیر سیطرۀ خود گرفت و از آنجا به ارمنستان رفت، عراق و ایران را فتح کرد، سپس قصد هند و چین نمود و از آنجا به خراسان بازگشت. شهرهای فراوانی بنا نهاد و به عراق آمد و بعد از آن در شهر «زور» بیمار شد، و از دنیا رفت، و به گفته بعضی، بیش از سی و شش سال عمر نکرد، جسد او را به اسکندریه بردند و در آنجا دفن نمودند.
ب) برخی معتقدند او یکی از بندگان صالح خدا بود و اراده الهی بر آن تعلّق گرفته بود، که او صاحب دانش و حکمت و هیبت بسیار گردد و بر اهل زمین حکومت نماید.[٢]
پ) جمعی معتقدند وی یکی از پادشاهان یمن بوده، که به عنوان «تُبَّع» خوانده میشد.[٣]
ت) وبرخیدیگرگویندویهمان«کورشکبیر»،پادشاههخامنشی است، که
[١]. رک: مفاتیح الغیب ،ج ٥ ، ص ٧٥٠ ؛ المیزان ، ج ١٣، ص ٤١٤ ؛ تاریخ کامل ، ج ١ ، ص ٢٧٨ ؛ تفسیر نمونه ،ج ١٢ ،ص ٥٤٢ ؛ قصص قرآن ،ص ٣٥٩.
[٢] . تفسیر قمی، ج ٢، ص ٤١ ؛ خصال ،ج ٢ ،ص ٢٤٨ ؛ حیوه القلوب ،ج ١، ص ١٥٧.
[٣] . طبق این نظریه، سدّی را که ذوالقرنین ساخته، همان سدّ معروف «مَأرِب» است.