بنابراين منظور از چنين نزولى آن نيست كه لفظ قرآن به هنگام نزول چنين بوده است تا گفته شود آن لفظ محذوف به قصد مخفى نگهداشتن حق و خاموش ساختن نور خداوند حذف شده است.

از جمله ادله بر اين مدّعا روايتى است كه مرحوم كلينى از امام باقر عليه السّلام چنين نقل كرده است: امام عليه السّلام در ضمن نامه‌اى به سعد الخير فرمود: «ايشان بدين‌گونه كتاب را دور مى‌افكندند: حروف آنرا پاس مى‌داشتند اما حدود آنرا تحريف مى‌كردند». پس ايشان لفظ كتاب را روايت مى‌كردند اما حقوق آنرا رعايت نمى‌نمودند. بارى كار نادانان چنين است كه حفظ ظاهر لفظ ايشان را مفتون مى‌سازد؛ اما بى‌عنايتى به معنا و حدود، متفكران را سخت بيمناك مى‌سازد».[١]

١٢. گفتار خاتمة المحدثين محمد بن حسن بن على مشهور به حرّ عاملى صاحب دائرة المعارف حديثى «وسائل الشيعه» (م ١١٠٤). مرحوم شيخ حر عاملى در رساله‌اى كه به فارسى و در رد ياوه‌گويى برخى از معاصران خود نگاشته، چنين آورده است: «هركس در احاديث اهل بيت عليهم السّلام به تتبع بپردازد و در تاريخ و آثار سير نمايد، به علم يقينى، خواهد دانست كه قرآن در عالى‌ترين درجه تواتر قرار دارد؛ به‌طورى كه هزاران نفر از صحابه آنرا حفظ و هزاران نفر آنرا نقل كرده بودند و از دوره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به شكل يك كتاب جمع‌آورى شده بود».[٢]

١٣. گفتار محقق تبريزى (م ١٣٠٧). وى در تعليقه‌اش بر رسائل استاد خود مرحوم محقق شيخ انصارى‌[٣] مى‌نويسد: «قول به تحريف، مذهب اخباريان و حشويه است؛ در حالى‌كه اصوليان به‌طور قاطع احتمال تحريف را رد كرده‌اند و به سه دليل سخن حق همين است:

اول، اجماع شيعه كه از زبان شيخ طوسى و طبرسى و سيد مرتضى و صدوق و

[١] . فيض كاشانى، علم اليقين فى اصول الدين، ج ١، ص ٥٦٥.

[٢] . به نقل از شيخ رحمة اللّه دهلوى در كتاب گرانسنگ خود« اظهار الحق»، ج ٢، ص ٢٠٨. همچنين ر. ك: سيد شرف الدين، الفصول المهمه، ص ١٦٦. حاشيه الانوار النعمانيه، ج ٢، ص ٣٥٧.

[٣] . محقق تبريزى شاگرد تواناى شيخ انصارى است كه بر باريك‌انديشى‌هاى استاد خود اطلاع كامل داشته است؛ از اينرو بهترين شرح بر كتاب رسائل شيخ كه در آن انديشه‌هاى شيخ را در زمينه مباحث دقيق علم اصول از جمله مسأله پيراستگى قرآن از تحريف و تغيير، تبيين نموده، از اوست.