١٥. گفتار محقق بغدادى سيد محسن اعرجى (م ١٢٢٧). اين محقق در شرح وافيه‌[١] كلام جامعى درباره اثبات مصونيت قرآن از تحريف آورده است. او در كتاب ياد شده چنين مى‌گويد: «همه- بى‌استثنا- بر عدم فزونى در قرآن و اخبار اتفاق دارند. گروه زيادى از پيشوايان تفسير و حديث مثل شيخ طوسى در تبيان و شيخ طبرسى در مجمع البيان بر بطلان تحريف به زيادى در قرآن نقل اجماع كرده‌اند؛ اين نيز گواهى ديگر بر بطلان تحريف به فزونى است. اما درباره تحريف به نقصان بين اصحاب اختلاف شده است؛ باوجوداين، آنچه بين اصحاب معروف و مشهور است- و بر آن نقل اجماع شده- كاسته نشدن از قرآن است». آنگاه با كسانى كه احتمال كاستى در قرآن داده‌اند به مناقشه برخاسته و در پايان به‌طور مفصل و دامنه‌دار در رد آن استدلال كرده است به‌گونه‌اى كه به نظر آمده كه بحث ايشان در اين زمينه، خود رساله مستقلى است.[٢]

اين رساله همچنان خطى است، با اين حال به دليل سودمندى فراوان آن تصويرى از آن تهيه كرديم كه آنچه نقل شد از اين نسخه است. خدايش از قرآن و اهل آن، خير دهاد ....

محقق اعرجى در ضمن مباحث خود به رساله باارزشى از محقق كركى در همين زمينه (مصونيت قرآن از تحريف) اشاره نموده است.

١٦. گفتار قاضى القضات محقق كركى. سيد اعرجى مى‌گويد: «در پى بحث‌هاى خود به رساله‌اى از فاضل محقق قاضى القضات على بن عبد العالى (م ٩٤٠) در رد تحريف- به نقصان- برخوردم كه در آغاز آن از كلام مرحوم صدوق سخن به ميان آمده است؛- آنگاه دلايل كاستى در قرآن را ذكر كرده و در جواب آن چنين آورده است:- هرگاه حديثى مخالف دليل قاطعى مثل كتاب يا حديث متواتر يا اجماع‌

[١] . اين كتاب نگاشته مولا عبد اللّه بن محمد مشهور به فاضل تونى( م ١٧٠١) است. او در اين كتاب آورده است:

« بين دانشوران ما چنين مشهور است كه قرآن همان‌طور كه فرود آمده محفوظ مانده است، نه تبديلى در آن ره يافته و نه تغييرى. خداى حكيم آنرا پاسبانى نموده است؛ چنانكه فرموده است:« إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ».

[٢] . شرح وافيه، باب حجية الكتاب از ابواب الحجج فى الاصول.