دين و دولت در انديشه اسلامي - سروش، محمد - الصفحة ١٨٣
اغنيا رفته و حقوق خود را دريافت دارند، بلكه با مراجعه به دولت اسلامى، مانند كارگزاران دولتى، حقوق مىگيرند.
ج) تأمين زندگى همه محرومان، به شكل منظم و مرتبى درمىآيد، نه آن كه برخى از آنان مورد توجه و رسيدگى عدهاى از اغنيا قرار گيرند و برخى ديگر، به طور كلى فراموش شوند.
د) مصرف زكات اختصاص به فقير، مسكين و ابن سبيل ندارد، بلكه مصالح كلى جامعه اسلامى، بايد از اين بوجه تأمين شود؛ از قبيل پرداخت به مؤلفة قلوبهم، تهيه ابزار و ادوات جنگ و دفاع و تربيت و اعزام مبلّغان. روشن است كه تشخيص اين گونه مصالح و برنامهريزى براى تأمين و اجرا و پيگيرى آن، بر عهده دولت اسلامى است.
ه) از آنجا كه در اسلام دين و دولت، به يكديگر آميخته و با هم همراه است، از اينرو، دولت اسلامى براى تأمين نيازهاى مالى خود، به منابع مالى نياز دارد و زكات، يكى از منابع تأمين بيت المال مسلمين است.[١] علاوه بر زكات، در برخى ديگر از برنامههاى عبادى نيز دولت اسلامى و حاكم مسلمين، دخالت دارد، هر چند كه عهدهدار اجراى آن نمىباشد؛ ولى با حضور حاكم، او مقدّم بوده و به پاس احترام وى ديگران نبايد بر او پيشى گيرند.
مثلا با حضور زمامدار مسلمين در نماز جماعت، او براى امامت «اولى» است.[٢] همچنين «امام»[٣] «سلطان»[٤] و «والى»[٥]، در صورت حضور در مراسم نماز ميّت، براى انجام اين فريضه الهى، احق معرفى شدهاند.
در نماز جمعه، اين تقدم و اولويّت، آشكارتر است و اساسا كسى شايسته امامت جمعه است كه پيشواى مسلمين باشد و يا از جانب او، براى آن، نصب شده باشد.
حضرت رضا عليه السّلام در روايتى فرمود:
[١] - يوسف قرضاوى، فقه الزكوة، ج ٢، ص ٧٥٦.
[٢] - حر عاملى، وسائل الشيعه، ج ٥، ص ٤١٩؛ ج ١، ص ٤٩٢.
[٣] - همان، ج ٢، ص ٨٠١.
[٤] - و. ميرزا حسين نورى، مستدرك الوسائل، ج ١، ص ١١٦.
[٥] - و. ميرزا حسين نورى، مستدرك الوسائل، ج ١، ص ١١٦.