اعتبار رأى اكثريت، نمودى از تجلّى اين مشاركت سياسى است كه فعلا در رژيم‌هاى دموكراسى متعارف است. براى درك ارزش و اعتبار مردم در حكومت دينى، حكومت پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را به عنوان سمبل حكومت اسلامى مى‌توان مورد مطالعه قرارداد. در اين حكومت، هر چند رهبرى در اختيار فردى است كه از نظر دانش و بينش، در اوج قرار دارد و در جان پاكش ذره‌اى هوا و هوس، كه او را از حق باز دارد، يافت نمى‌شود، ولى درعين‌حال‌خداوند به او دستور فرمود: «و شاورهم فى الامر»[١] و با اين دستور، مشورت و نظرخواهى را در شعاع همه رعيت، و در گستره تمامى امور سياسى و اجتماعى نظام اسلامى، به عهده پيامبر اكرم گذارد.

هم‌چنين دانشمندان اسلامى، از آيه‌ «و امرهم شورى بينهم» چنين استفاده كرده‌اند كه «در كمال ظهور، دلالت دارد كه وضع امور نوعيه بر آن است كه به مشورت نوع برگزار شود.»[٢] لذا پيامبر اكرم مى‌فرمود: «أشيروا علىّ اصحابى؛ يارانم! بر من نظر دهيد.» و سيره آن حضرت گواه است كه حضرتش به نظر اصحاب خود فراوان ارج مى‌نهاد و حتى به خاطر اظهارات آن‌ها از اعمال نظر خود، صرف‌نظر مى‌فرمود. در جنگ احد، با اين‌كه نظر پيامبر و چند تن ديگر اين بود كه از مدينه بيرون نروند، ولى چون اكثريت آراى صحابه بر اين بود كه از مدينه خارج شوند، حضرت با آن‌ها موافقت فرمود، هر چند بعدا روشن شد كه نظر حضرت، كاملا مطابق با واقع بوده است. هم‌چنين در جنگ احزاب، با اكثريت آراى صحابه، در عدم پذيرش مصالحه با قريش موافقت فرمود.[٣] در صدر اسلام، علاوه بر شور و مشورت براى اقتدار مردمى نظام اسلامى،

[١] - آل عمران( ٣)، آيه ١٥٩. آية اللّه نائينى در اين زمينه مى‌گويند:« الامر، مفرد محلى و مفيد عموم اطلاقى است كه متعلق مشورت مقرّره در شريعت مطهره كليّه امور سياسيه است و خروج احكام الهيه از اين عموم از باب تخصيص است».( تنبيه الامه، ص ٥٣).

[٢] - همان، ص ٥٤.

[٣] - ر. ك: رضا استادى، شورى در اسلام.