انسان كامل مظهر اسم جامع و مرآت تجلّى اسم اعظم است. چنان‌چه به اين معنا در كتاب و سنت اشاره بسيار شده است: قال تعالى: و علّم آدم الاسماء كلّها»[١] و اين تعليم الهى به تخمير غيبى جمعى بيدى الجمال و الجلال نسبت به باطن آدم واقع شد در حضر واحديت، چنان‌چه تخمير صورت و ظاهر او در عالم شهادت به ظهور يدى الجلال و الجمال به مظهريت طبيعت واقع شد. و قال تعاى شأنه: «انا عرضنا الأمانة على السموات و الارض ...[٢]» و امانت، در مشرب اهل عرفان، ولايت مطلقه است كه غير از انسان، هيچ موجودى لايق آن نيست و اين ولايت مطلقه، همان مقام فيض مقدس است كه در كتاب شريف اشاره به آن فرموده: «كلّ شى‌ء هالك الّا وجهه»[٣]. و در حديث شريف كافى، حضرت باقر العلوم عليه السّلام فرمايد: «نحن وجه اللّه»[٤]. و در دعاى ندبه است: «اين وجه اللّه الذى اليه يتوجه الاولياء، اين السبب المتصل بين اهل الارض و السماء» و در زيابت جامعه كبيره فرموده: «و المثل الأعلى» و اين «مثليّت» و «وجهيّت» همان است كه در حديث شريف فرمايد: «ان اللّه خلق آدم على صورته»؛ يعنى آدم مثل اعلاى حق و آية اللّه كبرى و مظهر اتمّ و مرآت تجليات اسما و صفات و وجه اللّه و عين اللّه و يد اللّه، و جنب اللّه است؛ «هو يسمع و يبصر و يبطش باللّه و اللّه يبصر و يسمع و يبطش به»[٥]. و اين وجه اللّه همان نورى است كه در آيه شريفه فرمايد: «اللّه نور السموات و الارض»[٦] و جناب باقر العلوم عليه السّلام فرمايد به ابو خالد كابلى در حديث شريف كافى: «هم (اى الائمة) و اللّه نور اللّه الذى انزل، و هم و اللّه نور اللّه فى السموات و الارض»[٧]. و در كافى شريف از جناب باقر العلوم- روحى لتراب‌

[١] - بقره( ٢) آيه ٣١.

[٢] - احزاب( ٣٣) آيه ٧٢.

[٣] - قصص( ٢٨) آيه ٨٨.

[٤] - كافى، ج ١، ص ١٤٥.

[٥] - كافى، ج ٢، ص ٣٥٧.

[٦] - نور( ٢٤) آيه ٣٦.

[٧] - كافى، ج ١، ص ١٩٤.