خداوند با سپردن نيمى از خمس به پيامبر، تربيت يتيمان، برآوردن نيازهاى مسلمين، پرداخت بدهكارى آنان و تأمين هزينه حج و جهاد را، از او خواسته است.[١] سيره پيامبر اسلام نيز در دوران مدينه، به خوبى نشان مى‌دهد كه اين درآمدها، در چه راه‌هايى مصرف شده است و چگونه آن حضرت، نيازهاى اساسى دولت اسلامى را از آن تأمين كرده است. لذا امثال على عبد الرزاق كه پنداشته‌اند رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در زمينه تشكيل دولت، وظيفه‌اى نداشته و خداوند از او چنين كارى را نخواسته بود، بايد به اين سؤال پاسخ دهند كه پس چرا خداوند، اين اموال فراوان را در اختيار پيامبر قرار داد و در قرآن به آن تصريح نمود؟

آن‌چه را كه پيامبر از ماليات‌هاى اسلامى، مانند خمس و زكات و جزيه و خراج دريافت نمود، و آن‌چه را كه از منابع ملّى ثروت مانند انفال، در اختيار داشت، مجموعا بيت المال و خزانه دولتى را تشكيل مى‌داد، كه در برابر هريك از اين درآمدها، رديف خاصى از نيازهاى جامعه اسلامى قرار داشت، نيازهايى از اين قبيل:

- تأمين امنيت مرزهاى كشور اسلامى.[٢]- تأمين حقوق كارگزاران مالياتى.[٣]- تأمين نيازهاى قضاوت.[٤]- تأمين هزينه نيروهاى مسلّح.[٥]- تأمين زندگى از پاافتادگان.[٦]- اداى دين.[٧]

[١] - بحار الانوار، ج ٩٦، ص ١٩٨.

[٢] -« بالامام ... منع الثغور و الاطراف»( تحف العقول، ص ٣٢٣).

[٣] -« يعطيهم الامام من الصدقه بقدر ما يراه»( دعائم الاسلام، ج ١، ص ٢٦٦).

[٤] -« و افسح له فى البذل ما يزيل علته و تقل معه حاجته الى الناس»( نهج البلاغه، ص ١٠٠٩).

[٥] -« ثم لا قوام للجنود الّا بما يخرج الله لهم من الخراج الذى يقوون به على جهاد عدوهم»( همان، ص ١٠٠٣).

[٦] -« مرّ شيخ مكفوف كبير يسأل، فقال عليه السّلام ... انفقوا عليه من بيت المال»( حر عاملى، وسائل الشيعه، ج ١١، ص ٤٩).

[٧]« يجب على الامام ان يقضى عنهم انفقوها فى طاعة الله من غير اسراف»( تفسير قمى، ج ١، ص ٢٩٩).