يا ايها الذين امنوا كتب عليكم القصاص فى القتلى، الحرّ بالحرّ و العبد بالعبد و الانثى بالانثى فمن عفى له من اخيه شى‌ء فاتباع بالمعروف و اداء اليه بإحسان ذلك تخفيف من ربكم و رحمة فمن اعتدى بعد ذلك فله عذاب اليم* و لكم فى القصاص حيوة يا اولى الالباب لعلكم تتّقون؛[١] اى اهل ايمان! حكم قصاص كشتگان براى شما چنين مقرّر شده كه مرد آزاد در برابر مرد آزاد، و بنده در برابر بنده، و زن در برابر زن قصاص شوند. پس هركس از برادرش مورد عفو قرار گيرد، پيروى از خوبى است و بايد با رعايت احسان، خون‌بها را به او بپردازد.

اين حكم، تخفيف و رحمتى از پروردگار شما است. پس هركس بعد از آن، از اندازه درگذرد، وى را عذابى دردناك است. و اى خردمندان! شما را در قصاص، زندگانى است، باشد كه به تقوا گراييد.

در اين آيه، اصل قانون قصاص، تبيين شده؛ ولى نسبت به مسئول اجراى آن سخنى به ميان نيامده است؛ ولى در آيه ديگر، ولىّ مقتول، صاحب اين حق دانسته شده است:

و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولّيه سلطانا؛[٢] و هركس مظلوم كشته شود، به سرپرست او قدرتى داده‌ايم.

و در آيات ديگرى، به همه كسانى كه حقوقشان مورد تعدى قرار مى‌گيرد، اجازه «مقابله به مثل» داده شده است:

فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل ما اعتدى عليكم؛[٣] پس هركس بر شما تعدى كرد، همان‌گونه كه بر شما تعدى كرده، بر او تعدى كنيد.

و ان عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به؛[٤] و اگر عقوبت كرديد، همان‌گونه كه مورد عقوبت قرار گرفته‌ايد، به عقوبت رسانيد.

همان‌گونه كه در اين آيات، از دخالت دولت اسلامى و حاكم شرع، در اجراى قانون‌

[١] - بقره( ٢) آيه‌هاى ١٧٨ و ١٧٩.

[٢] - اسراء( ٧) آيه ٣٣.

[٣] - بقره( ٢) آيه ١٩٤.

[٤] - نحل( ١٦) آيه ١٢٦.