را تمام كند و دوباره عده بگيرد. اگر مرد با علم به حكم و موضوع، زنى را كه در عده است عقد كند، آن زن بر وى حرام ابدى مى‌شود اگرچه نزديكى نكرده باشد، همچنين است اگر زن در عده باشد و حكم و موضوع را بداند و مرد به حال او جاهل باشد. در عده، بين عده طلاق باين و رجعى و عده وفات يا وطى به شبهه، فرقى نيست و در دخول هم فرقى نمى‌كند كه از قُبل باشد يا دُبر.

(مسأله ٢٥٦٠) ازدواج با زن، در مدت بين وفات شوهر و آگاهى زن از وفات او صحيح نيست. و اگر مردى [در اين مدت‌] با او ازدواج كند، آن زن برايش حرام ابدى مى‌شود.

(مسأله ٢٥٦١) اگر مردى پسرى را وطى نمايد، مادر او- هرچه بالاتر رود- و دخترش- هرچه پايين رود- و خواهرش بر آن مرد حرام ابدى مى‌شود وفرقى بين نسبى ورضاعى نيست. امّا اگرعقد اينهاقبل از وطى باشد حرام نمى‌شوند، اگرچه مستحب مؤكّد اجتناب از آنها است. بر وطى كننده، دخترخواهر ودختر برادر وطى شده حرام نمى‌شود، چنان كه بر وطى شده، مادر، دختر و خواهر وطى كننده حرام نمى‌شود.

(مسأله ٢٥٦٢) نزديكى كردن با زوجه قبل از كامل شدن نُه سالگى جايز نيست، چه با عقد دائم باشديا موقّت، و اگر قبل از نُه سالگى دخول كند و او را افضا[١] نمايد، بر او حرام نمى‌شود و بر زوجيت باقى مى‌ماند، ولى اگر بخواهد او را طلاق دهد، واجب است ديه افضاى او را بپردازد وآن ديه نفس است كه نصف ديه مرد مى‌باشد. نفقه او نيز بر مرد واجب است، اگرچه او را طلاق دهد و حتى اگر آن زن بعد از طلاق، ازدواج كند. البته اگر بعد از نُه سالگى افضا نمايد، بر او حرام نمى‌شود و ديه هم مطلقاً واجب نيست و بنابراحتياط تا زنده است نفقه او را بدهد. و اگر اجنبيه را افضا كند نيز حرام نمى‌شود.

(مسأله ٢٥٦٣) در خصوص افضا، فرقى نمى‌كند كه دخول از جلو (قُبُل) باشد يا از عقب (دُبُر)، وزنى كه به شبهه يا زنا وطى شده و قبل از نُه سالگى افضا شود، به زوجه ملحق نمى‌گردد و اگر باداخل كردن انگشت ومانند آن در فرج، افضا كند، به افضا ملحق نمى‌شود، مگر در ديه.

(مسأله ٢٥٦٤) اگر به واسطه دخول قبل از نُه سالگى، عيبى غير از افضا به وجود آيد، ضامن‌

[١] - افضا: يعنى مخرج بول و حيض يا مخرج حيض وغايط و يا مخرج همه يكى شود.