رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٥٤٨ - احكام وصى

نمايد و چنان‌چه ناظر بميرد لازم است وصى به حاكم شرع رجوع نمايد.

(مسأله ٢٣٧١) وصيت از طرف وصيت كننده جايز است، پس اگر به چيزى وصيت كند، مى‌تواند به غير آن عدول نمايد.

(مسأله ٢٣٧٢) اگر به كسى وصيت كند، مى‌تواند به غير او عدول نمايد.

(مسأله ٢٣٧٣) اگر به چند چيز وصيت كند، مى‌تواند از تمام يا از بعضى آنها عدول نمايد، همان‌طورى كه مى‌تواند تمام يا قسمتى از آنها را تا وقتى كه زنده است عوض كند چنان‌چه شرايط قبلى از عقل واختيار وغير آنها موجود باشند.

(مسأله ٢٣٧٤) اگر به شخصى وصيت كند سپس به شخصى ديگر وصيت نمايد امّا وصى اوّل راخبر نداده باشد كه از او به ديگرى عدول كرده وبعد وصيت كننده بميرد، چنان‌چه وصى اوّل به وصيت عمل كند، سپس حقيقت را بفهمد، در اين صورت آنچه را كه از ثلث مصرف كرده اگر در غير موردوصيت بوده ضمان آن بر ميت است و اين در صورتى است كه عدول از اوّل به خاطر سبب آشكارى نباشد، ولى اگر به خاطر سبب آشكارى باشد، مثل اين‌كه وصى اوّل به شهرهاى دور مهاجرت كند كه معمولًا نمى‌تواند وصيّت‌ها را در شهر وصيت كننده عملى سازد يا بين او و وصى دشمنى ايجاد شود كه دلالت كند از او عدول كرده، در اين صورت آنچه را وصى اوّل مصرف كرده از مال خودش مى‌باشد.

(مسأله ٢٣٧٥) رجوع از وصيت، هم با گفتار تحقق مى‌يابد، مثل اين‌كه بگويد: از وصيّت خودم به فلانى منصرف شدم، هم با رفتار، مثل اين‌كه وصيّت به صرف ثلث مال را به وقف بدل نمايد ياوقف را به صرف آن وصيّت كند، سپس آن را بفروشد يا هبه كند.

(مسأله ٢٣٧٦) در وجوب عمل به وصيّت، گذشت مدت طولانى يا كوتاه از زمان وصيّت، شرط نيست، بنابراين اگر پس از وصيّت بلافاصله يا پس از سال‌ها فوت نمايد، عمل به وصيّت او واجب است. البته عدم رجوع از وصيّت شرط است و اگر در رجوع شك شود، بنا را بر عدم آن بگذارد.

(مسأله ٢٣٧٧) اگر وصيت كننده بگويد: «چنان‌چه در اين سفر مُردم فلان شخص وصى من خواهد بود»، اگر در غير آن سفر بميرد، عمل به وصيّت او واجب نيست و شخص مذكور وصى او نخواهد بود، البته اگر انگيزه او از انشاء وصيّت، خوف مرگ در سفرى باشد كه عزم آن را دارد،