دوم: جماع، اگر انسان با زنى جماع كند و به اندازه ختنه گاه يا به مقدار آن- در صورتى كه قطع شده باشد- در قُبل زن داخل شود اگرچه منى بيرون نيايد هر دو جنب مى‌شوند و بنابر احتياط واجب دخول در دُبر زن يا دبر مرد يا وطى حيوان موجب غسل مى‌شود و چنان‌چه قبل از غسل محدث باشد، بنابر احتياط واجب وضو را نيز با غسل ضميمه كند. همچنين اگر مقدارى از ختنه گاه داخل شود، بنابر احتياط واجب بايد غسل كند و كسى كه به دبر او دخول شده چه زن و چه مرد، واجب است احتياطاً غسل كند.

(مسأله ١٧٧) با تحقق جماع غسل بر فاعل و مفعول واجب مى‌شود و بين بالغ، نابالغ، عاقل، مجنون، قاصد و غير قاصد فرقى نيست، بلكه بنابر احتياط واجب جنابت بر كسى كه با مرده نيز جماع كرده باشد ثابت است.

(مسأله ١٧٨) اگر بداند چيزى كه به صورت خون، خارج شده منى است، غسل واجب است.

(مسأله ١٧٩) اگر منى از جاى خود حركت كند تا زمانى كه خارج نشده باشد، غسل واجب نمى‌شود.

(مسأله ١٨٠) اگر شخصى نتواند غسل كند مى‌تواند با همسرش جماع نمايد اگرچه وقت داخل شده باشد، ولى اگر نتواند حتى تيمم كند، جايز نيست جماع كند، اما كسى كه وضو دارد چنان‌چه وقت داخل شود ونتواند وضو بگيرد، نمى‌تواند وضوى خود را باطل كند.

(مسأله ١٨١) اگر شك كند دخول صورت گرفته يا نه، يا شك كند كه در فرج يا دبر دخول صورت گرفته يا در غير آن دو غسل واجب نيست.

(مسأله ١٨٢) اگر مردى در دبر خنثى دخول كند، بنابر احتياط لازم بايد هر دو غسل نمايند و درصورتى كه با وضو نبوده اند وضو نيز بگيرند، ولى اگر در قُبُل خنثى دخول كند تا وقتى كه منى از هر يك از آنها خارج نشده باشد، غسل بر او واجب نيست و اگر خنثى در مرد يا زن دخول كند تا منى از اوخارج نشود، بر هيچ كدام غسل واجب نيست و اگر مرد در خنثى دخول كند و او در زن دخول نمايد، فقط بر خنثى غسل واجب است، البته مرد و زن اجمالًا مى‌دانند كه يكى از آنها جنب هستند و اگر مردعادل باشد مى‌توان به او اقتدا كرد بنابر تفصيلى كه در مسئله ١٧٤ گذشت. اما زن نمى‌تواند اقتدا به آن مرد نمايد مگر يكى از آن مرد يا زن غسل كند.