رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٤٠٠ - احكام اجاره
براى كسى كه يك درهم بدهد اباحه نمايد، اشكالى ندارد.
(مسأله ١٦٦٢) اگر بگويد: چنان چه اين پارچه را با يك درز بدوزى يك درهم و با دو درز دو درهم مىدهم، اگر مقصود جعاله يا اجاره باشد، معامله صحيح است، همچنين صحيح است اگر بگويد: چنان چه لباس را امروز بدوزى يك درهم و اگر فردا بدوزى نصف درهم مىدهم. فرق ميان اجاره و جعاله آن است كه اجاره عقد است و ذمّه كارگر از زمان عقد، بابت كار براى مستأجر و ذمّه مستأجر نسبت به عوض مشغول مىشود، ولى جعاله ايقاع است و ذمّه مستأجر به عوض بعد از انجام دادن كار مشغول است بدون اينكه ذمّه كارگر نسبت به كار مشغول باشد.
(مسأله ١٦٦٣) اگركسى را بر كارى كه از جهت زمان يا مكان يا وسيله يا وصف مقيّد است، اجير كند و او برخلاف آن عمل نمايد، در مقابل كارش چيزى مستحق نخواهد بود و اگر انجام دادن عمل دوباره ممكن نباشد، مستأجر بين اينكه اجاره را بهم بزند يا از اجير اجرت المثل آن عمل را مطالبه نمايد مخيّر است، و اجير نيز ملزم است اجرت المثل را به مستأجر بپردازد، ولى اگر كار براى بار دوّم امكان داشته باشد، واجب است به همان صورتى كه در اجاره توافق كرده اند دو باره انجام دهد.
(مسأله ١٦٦٤) اگر كسى را براى كارى با شرط، در ضمن عقد اجير كند، مثل اين كه شخصى را براى دوختن لباس با شرط خواندن سورهاى از قرآن اجير كند و او لباس را بدوزد ولى سوره را نخواند، مستأجر حق فسخ اجاره را دارد و در اين صورت بر ذمّه مستأجر اجرت المثل خواهد بود و مستأجرمى تواند اين عمل را امضاء كند واجرت توافق شده را بپردازد.
(مسأله ١٦٦٥) اگر ماشينى را تا كربلا به يك دينار اجاره كند ومستأجر با خود شرط كند كه چنانچه م وجر در روز، او را به كربلا برساند دودينار به او بدهد، اين شرط صحيح است.
(مسأله ١٦٦٦) اگر ماشينى را- مثلًا- تا مسافتى به دو دينار اجاره كند و بر موجر شرط كند كه اگر درروز نرساند يك دينار بدهد، چنين شرطى صحيح است.
(مسأله ١٦٦٧) اگر ماشينى را اجاره كند بر اينكه اگر موجر در روز او را به مقصدبرساند دو دينار، ولى اگر در شب برساند يك دينار اجرت بدهد، اجاره صحيح است.
(مسأله ١٦٦٨) اگر ماشينى را اجاره كند كه او را به كربلا برساند ومقصودش زيارت شب نيمه شعبان باشد ولى در عقد نگويد وقرينهاى هم بر تعيين نباشد، موجر مستحق اجرت است اگر