ركوع يا سجده فوت شده را فوراً بجا آورد وامام را متابعت كند وچيزى بر او نيست و اگر امام ومأموم باهم از ركوع ياسجده بلند شوند، ولى مأموم از روى غفلت زودتر از امام بلند شود يا بنشيند، بايد به همان حال باشدتا امام به او برسد، سپس متابعت كند.

و قاعده كلى در اين مورد اين است كه هرگاه مأموم از امام در افعال نماز متابعت نكند، اگر ازروى عمد باشد منفرد مى‌شود وديگر نمى‌تواند متابعت كند و اگر از روى سهو يا غفلت باشد، دوباره مى‌تواند متابعت كند.

تفاوت‌هاى‌ نماز جماعت با نماز فرادى:

اول: اگر مأموم، براى متابعت از امام ركوع يا سجودى را زياد كند نمازش باطل نمى‌شود، ولى درنماز فرادى اگرچه از روى سهو يا جهل اضافه كند نماز باطل مى‌شود وامام در اين جهت حكم منفرد را دارد.

دوم: هرگاه امام يا مأموم در عدد ركعات شك كنند، مى‌توانند به ديگرى كه عدد را مى‌داند رجوع كنند، ولى در نماز فرادى بايد بنا را بر اكثر بگذارند.

سوم: امام حمد وسوره را از طرف مأموم بعهده مى‌گيرد، ولى منفرد بايد خودش آن‌ها را بخواند.

چهارم: در صورتى كه مأموم، به قيام ركعت سوم امام ملحق شود، بايد حمد وسوره را در نمازصبح ومغرب وعشا آهسته بخواند، حال آن‌كه در نماز فرادى بايد بلند بخواند.

پنجم: مأموم بنابراحتياط واجب بايد در دو ركعت اخير تسبيحات اربعه را بخواند مخصوصاً درنماز مغرب وعشا، ولى در نماز فرادى بين آن وحمد مخير است.

(مسأله ٨٣١) اگر مأموم از سجده سر بردارد وببيند امام در حال سجده است، بايد به قصد متابعت به سجده برگردد. ولى اگر بعد معلوم شود كه امام در سجده دوم است همين بازگشت به سجده مجزّى ازسجده دوم خواهد بود. اگر به گمان اين‌كه سجده دوم امام است، به همين قصد سجده كند وبعد معلوم شود كه سجده اول امام بوده، همين سجده، سجده متابعت به حساب مى‌آيد.

(مسأله ٨٣٢) اگر امام تشهد يا سجده ومانند آن را كه موجب بطلان نماز نيست سهواً اضافه كند نمازش باطل نمى‌شود ولازم نيست مأموم از وى متابعت كند و اگر امام چيزى را از نماز سهواً