رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٥ - اقسام آب مطلق

(مسأله ٣٦) اگر ساير صفات آب كُر- غير بو، رنگ يا مزه- مانند سنگينى وغلظت وامثال آن تغيير كند، نجس نمى‌شود.

(مسأله ٣٧) آبى كه در اثر مجاورت نجس، بو، رنگ يا مزه آن تغيير كند نجس نمى شود.

(مسأله ٣٨) اگر آب كر به صفات متنجس تغيير كند نجس نمى‌شود، ولى اگر به صفات عين نجسى كه در متنجس است تغيير كند نجس مى‌شود. مثلًا: اگر رنگ آبى كه بواسطه خون عوض شده در آب كرريخته شود ورنگ آب كر زرد گردد، آن آب كر نجس مى‌شود.

(مسأله ٣٩) مقصود از تغيير به صفات نجس، تغيير فى الجمله است يعنى لازم نيست مطابق باصفت نجس باشد، پس اگر آب در ملاقات با خون زرد بشود، نجس مى‌شود.

دوم آبى كه جوشش وماده دارد با ملاقات نجاست نجس نمى‌شود مگر آن‌كه يكى از صفات نجاست را به خود بگيرد. در اين جهت فرقى بين آب دريا، رودخانه، چاه وچشمه كه ماده دارند نيست. آب بايد به حد كر برسد اگرچه بضميمه آبى باشد كه داراى ماده است مثلًا آب حوضچه حمام چنان‌چه به خزانه متصل باشد بنحوى كه مجموع آب حوضچه وخزانه كمتر از مقدار كر نباشد، نجس نمى شود.

(مسأله ٤٠) اگر آب جارى به منبع خود متصل باشد نجس نمى‌شود و چنان‌چه آب، قطره قطره چكه كند و كمتر از كر باشد، نجس مى‌شود، ولى اگر نجاست به نقطه جوشش آب ملاقات كند، آب جارى نجس نمى‌شود.

(مسأله ٤١) آب ايستاده كه با آب جارى متصل است حكم آب جارى را دارد يعنى با ملاقات نجاست ومتنجس نجس نمى‌شود. مانند حوضى كه به وسيله جوى كوچك به نهر متصل باشدوهمچنين آب اطراف نهر هر چند راكد باشد.

(مسأله ٤٢) اگر نجاستى به آب جارى برسد، مقدار آبى كه بو، رنگ يا مزه نجاست گرفته است نجس مى‌شود، ولى طرفى كه اتصال به چشمه دارد اگرچه كمتر از كر باشد پاك است. اگر قسمتى از آبى كه بيشتر از كُر است تغيير كند وقسمتى ديگر كه تغيير نكرده به اندازه كر باشد صرفاً قسمتى كه تغييركرده نجس مى‌شود.

(مسأله ٤٣) اگر در آب جارى كه از كر كمتر است شك كند كه داراى ماده هست يا نه، چنان‌چه بانجاست ملاقات كند، نجس مى‌شود.