رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٦٨٤ - ١- كفر
از ارث منع مىكند هم كافر از او ارث نمىبرد بلكه وارث او امام است در صورتى كه وارث مسلمان نداشته باشد، و هر طفلى كه والدينش در حال انعقاد نطفه او كافر باشند، در حكم كافر است و از مسلمان ارث نمىبرد، چنان كه از كافر نيز ارث نمىبرد در صورتى كه غير امام عليه السلام وارث مسلمانى داشته باشد و امّا اگر قبل از بلوغ و بعد از آن كه مميّز شود، مسلمان گردد يا قبل از بلوغ و پيش از آن كه مميّز گردد يكى از والدينش، مسلمان شود، بر او حكم مسلمان جارى مىشود.
(مسأله ٢٩٧١) مرتدّ دو قسم است: فطرى و ملّى.
مرتد فطرى، كسى است كه نطفهاش در حالى منعقد شده، كه يكى از والدينش مسلمان، و خودش نيز مسلمان بوده، سپس كافر شود. حكم مرتد فطرى اين است كه بايد كشته شود وزنش از حين ارتداد، عده وفات بگيرد و ميراث او بين ورثه تقسيم گردد و احكام مذكور با توبه ساقط نمىشود، البته اگر توبه كند، بنابراقوى در باطن پذيرفته مىشود، بلكه در ظاهر نيز نسبت به غير احكام مذكور، پذيرفته مىشود، لذا بر طهارت بدن و صحت ازدواج جديد او حتى با زن سابقش، حكم مىشود.
مرتدّ ملّى، مقابل فطرى است و حكمش اين است كه از او خواسته شود تا توبه كند و اگر توبه نكرد كشته مىشود، امّا زوجهاش از حين ارتداد جدا مىشود مثل زنى كه سه طلاقه شده است، منتهى اگربه زن دخول نشده باشد، چيزى بر او نيست و اگر دخول شده باشد، عده طلاق مىگيرد. اموال مرتدّ ملّى تقسيم نمىشود مگر بعد از مرگ چه مرگ او در اثر قتل باشد يا به صورت طبيعى. اگر مرتدّ ملّى توبه كند، سپس مرتد شود وبعد از آن كه مجبور به توبه شود توبه كند و دوباره مرتد شود، آيا در مرتبه سوم وچهارم توبهاش پذيرفته مىشود يا نه؟ بنابراظهر در مرتبه سوّم وچهارم قتل او واجب نيست.
امّا اگر زن مرتد شود، كشته نمىشود واموالش به ورثه منتقل نمىگردد، مگر با مردن، ولى نكاحش فسخ مىشود و اگر به او دخول شده باشد، عده طلاق مىگيرد و گر نه به مجرد ارتداد جدا شده، زندانى مىگردد و بر او سخت مىگيرند و در اوقات نماز او را كتك مىزنند تا توبه كند و اگر توبه كرد ازاو پذيرفته مىشود و فرق نمىكند كه زن مرتد فطرى باشد يا ملّى.
(مسأله ٢٩٧٢) در ترتب اثر مزبور بر ارتداد، بلوغ، كامل بودن عقل و اختيار شرط مىباشد، پس اگركسى با اكراه، مرتد شود يا از روى غفلت مرتد شود، يا سهو كند يا زبانش بلغزد يا از