رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٣٧٢ - احكام ربا در معامله

مرغ ويك گردو به دو تا جايز است.

(مسأله ١٥٠٨) معامله ربوى مطلقاً باطل است، فرقى ميان عالم و جاهل وجود ندارد، خواه جاهل به حكم باشد يا جاهل به موضوع؛ بنابراين بر هر يك از فروشنده وخريدار واجب است آنچه را كه گرفته به مالك پس بدهد.

(مسأله ١٥٠٩) گندم وجو در ربا يك جنس به حساب مى‌آيند، بنابراين فروش صد كيلو گندم در برابردويست كيلو جو جايز نيست، اگرچه در باب زكات دو جنس شمرده مى‌شوند، در نتيجه يكى به ديگرى در تكميل نصاب زكات ضميمه نمى‌شود.

(مسأله ١٥١٠) ظاهراً علس‌[١] از جنس گندم و سُلت‌[٢] از جنس جو نيست.

(مسأله ١٥١١) گوشت، شير، و روغن به تبع حيوان اختلاف پيدا مى‌كند، بنابراين فروش يك كيلوگوشت گوسفند در برابر دو كيلو گوشت گاو جايز است و همچنين است حكم، در شير گوسفند و گاو.

(مسأله ١٥١٢) تمام انواع خرما يك جنس اند، ولى حبوبات و همچنين فلزات هر كدام به تنهايى يك جنس است، مثلًا گندم، برنج، ماش، ذرت، عدس، وغير آنها در حبوبات؛ طلا، نقره، مس، آهن، سرب وغير آنها در فلزات، هر كدام يك جنس به حساب مى‌آيند.

(مسأله ١٥١٣) گوسفند و بز، هر دو از يك جنس بوده گاو وگاوميش نيز هر دو از يك جنس‌اند، شترعربى و غيرعربى نيز از يك جنس به حساب مى‌آيند، ولى پرنده‌ها در هر دسته‌اى كه به نامى معروفند يك جنس هستند، بنابراين گنجشك و كبوتر و فاخته‌[٣] هر كدام يك جنس هستند، و اقوى اين است كه انواع ماهى چند جنس مى‌باشد.

(مسأله ١٥١٤) حيوان وحشى با حيوان اهلى فرق دارد، بنابراين گاو اهلى با گاو وحشى دو جنس به حساب مى‌آيند، پس زيادى ميان گوشت آنها جايز است، همچنين الاغ اهلى و وحشى وگوسفند اهلى و وحشى دوجنس به حساب مى‌آيند.

[١] - نوعى گندم دوگانه در يك غلاف.

[٢] - سلت: جوى كه پوست آن را گرفتهياند.

[٣] - فاخته: گونه‌اى كبوتر طوقدار( قمرى).