رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٢٠٨ - خلل در نماز
بخواند و اگر بعد از فوت محل ركنى، ملتفت شود كه ركنى را ترك كرده نمازش باطل مىشود، ولى اگر آنچه فوت شده ركن نباشدنماز صحيح است، مثلًا اگر در سجده دوم متوجه شود كه ركوع را سهواً ترك نموده نماز باطل است، ولى اگر در ركوع متوجه شود كه آيهاى از حمد را نخوانده نمازش صحيح است و در صورتى كه يك سجده يا تشهد فراموش شود، بايد بعد از نماز آن راقضانمايد.
فوت محل جزء فراموش شده به سه چيز محقق مىشود:
اول: آنكه وارد ركن بعدى شود، مانند كسى كه پس از ركوع يادش بيايد كه حمد يا سوره را نخوانده است، كه در اين صورت، بايد نماز را ادامه دهد، ولى اگر به حد ركوع نرسيده باشد، بايد برگردد وآنچه را كه فراموش كرده است واجزاء بعد از آن را، به ترتيب انجام دهد. چنانچه ركنى را فراموش كرده باشد، مانند كسى كه دو سجده را در ركوع يادش بيايد كه فراموش كرده است، بايد نماز را اعاده كند و اگر قبل از ركوع يادش بيايد بايد تدارك نمايد. اگر يك سجده يا تشهد يا قسمتى از آن را يا ترتيب بين آنها را فراموش كند و در ركوع متوجه شود بايد نماز را ادامه دهد واگرقبل ازآن متوجه شود، بايدآنچه را كه فراموش كرده واجزاء بعداز آن را تدارك كند ودر بعضى ازحالات بايد دوسجده سهوانجام دهد كه تفصيل آن خواهدآمد.
دوم: آنكه از نماز خارج شود، پس اگر دو سجده را فراموش كند وسلام دهد وعمداً يا سهواًكارى منافى با نماز انجام دهد، نمازش باطل است و اگر قبل از اينكه كار منافى با نماز انجام دهدمتوجه شود بايد برگردد ودو سجده وتشهد وسلام را بجا آورد وبعد دو سجده سهو براى سلام زيادى بجا آورد. همچنين اگر يك سجده يا تشهد يا بعض آن را فراموش كند وسلام دهد وكار منافى با نمازنيز انجام نداده باشد، بايد تدارك كند و در پايان دو سجده سهو بجا آورد و اگر بعد از انجام دادن عمل منافى با نماز متوجه شود نماز صحيح است، بايد آنچه فراموش شده را قضا كند ودو سجده سهو نيزبجاى آورد.
سوم: آنكه ازفعلى كه بايدآن فعل فراموش شده رادرضمن آن انجام دهد، خارج شود، مانندكسى كه ذكر يا طمأنينه را در ركوع يا سجود فراموش كند تا آنكه سرش را بردارد، در اين صورت بايدنماز را ادامه دهد. همچنين كسى كه گذاشتن بعضى از مواضع سجده، غير از پيشانى را در جاى خودفراموش كند، چون از آن فعل گذشته است نمازش صحيح است. اگر قبل از ركوع