رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٩٩ - شرايط تحقّق نماز جماعت
آنكه در وقت اقتدا به امام ركن زيادى را بجا آورد، كه در اين صورت نمازش باطل است.
(مسأله ٨٠٨) بعد از تكبير امام اگر صف افراد جلو تكبير بگويند صفهاى بعد نيز مىتوانند تكبير بگويند، بلكه اگر صف جلو آماده نماز وتكبير گفتن باشد كسى كه در صف بعد ايستاده، مىتواند تكبيربگويد.
(مسأله ٨٠٩) اگر نماز مأمومى شكسته باشد يا در اثناء جماعت، نماز را فرادى بخواند، كسى كه به اومتصل است اگر فاصله ايجاد شده بيش از يك گام انسان عادى باشد، نمازش منفرد مىشود، مگر آنكه فوراً جلو رود و به صف متصل شود.
(مسأله ٨١٠) اگر حايل ثابت نباشد، مثلًا انسانى عبور كند اشكال ندارد، ولى اگر عبور افراد پيوسته باشد، جماعت باطل مىشود.
(مسأله ٨١١) اگر در حايل سوراخى است كه در حال ركوع يا قيام يا در حال رفتن به سجده فقط بتوان آن طرف را ديد، جماعت منعقد نمىشودواقتدا صحيح نيست.
(مسأله ٨١٢) اگر در اثر كورى ومانند آن متوجه حايل نباشد و وارد نماز شود، جماعت او باطل است. بنابراين اگر قبل از انجام دادن عمل منافى با نماز فرادى حتى اگر سهواً باشد، متوجه شود، نماز فرادى او صحيح است. همچنين نمازش صحيح است، در صورتى كه عملى را انجام بدهد كه با نماز منافات ندارد چه عمداً باشد يا سهواً، همانند تركِ قرائت.
(مسأله ٨١٣) لباس نازكى كه شبح از پشت آن ديده مىشود، حايل محسوب مىشود و با وجود آن اقتدا جايز نيست.
(مسأله ٨١٤) اگر در اثناء جماعت فاصله بيفتد، جماعت باطل شده، نماز فرادى مىگردد و اگرمتوجه آن فاصله نشود وادامه دهد و چيزى انجام داده باشد كه با نمازِ فرادى منافات دارد، نمازش باطل است و اگر چنين چيزى انجام نداده، يا چيزى را انجام داده كه تنها در صورت عمد منافات دارد، نمازش صحيح است.
(مسأله ٨١٥) اگر در صف، بچه مميز كه مأموم است، فاصله شود ونمازگزار احتمال بدهد كه نمازآن بچّه صحيح است جماعتش نيز صحيح خواهد بود و اگر مأموم بداند كه نماز مأمومى كه در صف جلو ايستاده و واسطه اتصال او با امام مىباشد، نماز جماعتش صحيح است. نيز كسى كه در صف اول نماز مىخواند و مىداند كه نماز طرف راست يا چپ كه او را به امام متصل مىكند