رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٩٣ - نماز جماعت
تواندهركدام از نمازهاى يوميّه را به صورتِ ادا يا قضا به او اقتدا كند، ولى نماز يوميه را نمىشود به كسى كه نماز آيات يا عيد ومانند آن را مىخواند اقتدا كرد. همچنين نماز عيد، ميت، آيات يا استسقا را نمىشود به كسى كه نماز يوميه مىخواند اقتدا نمود وبايد در اقتدا از جهت نوع يكسان باشد، ولى مىشود نماز خورشيد گرفتگى (كسوف) را به كسى كه نماز زلزله يا حوادث آسمانى مىخواند اقتداكرد، نيز در نماز يوميه نمىشود به كسى كه نماز طواف مىخواند اقتدا نمود وهمين طور عكس آن هم جايز نيست، ولى مىشود نماز طواف را به كسى كه نماز طواف مىخواند اقتدا نمود.
(مسأله ٧٨٤) كسى كه نماز واجب ادايى را مىخواند، نمىتواند به كسى كه همان نماز را از باب احتياط چه وجوبى چه استحبابى مىخواند اقتدا كند، نيز نماز قضاى احتياطى را نمىشود به كسى كه نماز فريضه مىخواند اقتدا نمود. همچنين نماز قضاى مشكوك را نمىشود به كسى كه او نيز قضاى مشكوك مىخواند اقتدا كرد، چه سبب شك هر دو يكى باشد چه مختلف باشد. پس هرگاه هردو ازيك آب وضو بگيرند و نماز بخوانند و بعد شك كنند كه آب پاك بوده يا نه و بخواهند احتياط كنند، اقتدا به يكديگر جايز نيست. كسى كه نماز فريضه را يا ركعت احتياطى را مىخواند، نمىتواند، به كسى كه همانند او ركعت احتياطى را به جاى مىآورد اقتدا نمايد، اگرچه امام و مأموم هر دو بين ركعت سوم وچهارم شك كنند.
(مسأله ٧٨٥) جماعت در غير جمعه، عيد فطر وقربان، حداقل به دو نفر منعقد مىشود كه امام يكى از آن دو نفر باشد و مأموم اگرچه زن يا بچه باشد بنابراقوى صحيح است، ولى در نماز جمعه وعيد فطر وقربان حد اقل با امام پنج نفر بايد باشند.
(مسأله ٧٨٦) جماعت با نيت مأموم براى اقتدا منعقد مىشود اگرچه امام خبر نداشته باشد، ولى درنماز جمعه، عيد فطر وقربان بايد امام، امامت را نيت كند به اينكه قصد كند نمازى را كه مأمومين او را امام قرار داده اند بجا مىآورد، همچنين اگر نماز امام نماز اعادهاى با جماعت باشد امام بايد نيت امامت كند.
(مسأله ٧٨٧) اقتدا به مأمومى كه به امام ديگرى اقتدا كرده، جايز نيست، نيز اقتدا به دو امام اگرچه در اقوال وافعال همزبان باشند يا اقتدا به دو شخص بطور مردد جايز نيست بلكه جماعت منعقد نمىشود وبايد در جماعت به يك شخص معين ولو اجمالًا اقتدا كرد، اگرچه نزد مأموم مردد بين «زيد وعمرو» باشد، البته بشرط آنكه در هر دو شرايط امامت موجود باشد ولازم نيست