رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٤٣ - نيت
نحوى كه اگر زير كولر نبود اصلًا نماز را نمىخواند.
(مسأله ٥٦٨) اگر در مقدمات نماز «مانند طهارت بدن ولباس» ريا كند نماز باطل نمىشود، نيز اگرريا را در عملى خارج از نماز انجام دهد مثل صدقه دادن هنگام نماز. همچنين اگر نماز را براى خداوند بخواند ولى بداند كه اگر مردم او را در اين حال ببيند او را مدح وثنا كنند، ماداميكه براى آنان نماز نمىخواند ريايى مرتكب نشده ونماز او صحيح است. نيز مجرد خطور ريا در قلب، ضررى به نماز نمىرساند مادامى كه براى آن نماز را نمىخواند و اگر قصد او از نماز در مسجد يا در جماعت براى رفع تهمت از خود باشد يا اينكه مردم به اين كار تشويق شوند، نه فقط ضررى ندارد بلكه كار خوبى است.
ريا بعد از عمل مفسد عمل نيست مثل اينكه بعد از نماز جمعه با مردم صحبت كند كه من نمازجمعه بودم اگرچه مكروه وگاهى حرام است.
(مسأله ٥٦٩) عُجب، كار حرامى است وثواب عمل را از بين مىبرد اگرچه عمل باطل نمىشود. عُجب اين است كه نمازگزار از عبادت خودش خوشش آيد وآنرا فضيلتى براى خود بداند و بر خدا منت بگذارد كه حق تو را خيلى خوب وكامل ادا كرده ام.
(مسأله ٥٧٠) اگر نماز اسم خاصى داشته باشد مكلف بايد آن را مشخص نمايد اگرچه منحصر به فرد در كيفيت وعدد باشد، ولى در بعضى موارد تعيين اجمالى به عنوان «آنچه ذمه ام مشغول است» كفايت مىكند. مثل آنكه دو يا چند نماز صبح يا ظهر در ذمهاش باشد بدون تعيين اينكه اين اولى است يادومى، دو تا نماز صبح يا ظهر بخواند كفايت مىكند. پس اگر مكلف يك نماز دو ركعتى بخواند به اسم نماز صبح يا به اسم نافله صبح در حالى كه دو تا نماز صبح به عهدهاش باشد يا دو نافله صبح را قضاءكرده باشد صحيح است، اما اگر هيچ كدام از نافله و فريضه را تعيين نكند باطل مىباشد، ولى اگر دو نمازمستحبى نذر كند وعنوان خاصى نداشته باشند، مىتواند بدون عنوان واسمى آنها را بگزارد.
(مسأله ٥٧١) اگر به عنوان مثال ذمهاش به نماز ظهر مشغول باشد ونداند آنچه كه در ذمه دارد نمازظهر ادايى است يا قضايى، مىتواند به قصد آنچه ذمهاش فعلًا مشغول است انجام دهد و اگر معتقدباشد كه آن نماز ظهر ادايى است ونيت اداء كند و در واقع قضا باشد يا برعكس صحيح است، ولى اگردو نماز ادا وقضا بر ذمه باشد وتعيين نكند كداميك را مىخواند، مجزى نيست.