تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٦٨ - سوره البقرة(٢) آيات ١٧٠ تا ١٧٩
تورية يعنى صفات حضرت رسالت را و غير آن از احكام چون آية رجم وَ يَشْتَرُونَ و مىخرند يعنى بدل ميكنند بِهِ بدان كتمان ثَمَناً قَلِيلًا بهاى اندك و عوضى حقير أُولئِكَ آن گروه كانمان ما يَأْكُلُونَ نميخورند فِي بُطُونِهِمْ در شكمهاى خود إِلَّا النَّارَ مگر آتش را و اين يا در زمان حال است زيرا كه ايشان ميخورند آنچه ملتبس بنار ميشود زيرا كه نار عقوبتست بر اكل رشوه پس گوئيا كه آتش مىخورند فحينئذ تسميه شيء باشد باسم ملتبس بآن و منه قولهم (اكل فلان دما اذا اكل الدية التي هى بدل منه) و يا در مال يعنى نخورند روز قيامت الا آتش و معنى فى بطونهم ملئوا بطونهم است يق (اكل فى بطنه و اكل فى بعض بطنه) يعنى شكمهاى خود را پر نميكنند مگر از آتش و در مجمع آوردهاند كه ذكر بطن با آنكه اكل نميباشد مگر در بطن بجهت دو وجه است يكى آنكه جوع و شبع غير خود را جارى مجراى جوع و شبع خود ميگرداند و ميگويد كه (جعت فى غير بطنى و شبعت فى غير بطنى) يعنى گرسنه شدم در غير شكم خود و سير شدم در غير شكم خود پس بجهت ازاله اين لبس ذكر فى بطونهم فرموده دوم آنكه چون بر سبيل مجاز اطلاق اسم نار بر رشوه واقع ميشود پس ذكر بطون فرموده تا دلالت كند بر آنكه بحقيقت نار در جوف ايشان داخل خواهد شد وَ لا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ و سخن نگويد خدا بايشان يَوْمَ الْقِيامَةِ در روز رستخيز سخنى كه در ضمن آن نفى و راحتى باشد يا اصلا سخن بايشان نكند و وقعى و محلى بايشان ننهد هم چنان كه شخصى كه از كسى در غضب باشد با او سخن نكند پس اين عبارتست از غضب حق سبحانه بر ايشان و تعريض بحرمان ايشان در مقابل كرامت و زلفى از حق تعالى نسبت باهل بهشت وَ لا يُزَكِّيهِمْ و پاك نگرداند ايشان را از خباثة اعمال يعنى حكم بتزكيه ايشان ننمايد و بر ايشان ثنا و مدح نكند و وصف ايشان نكند بآنكه از كيااند و هر كه از ثناى حق تعالى محروم باشد هر آينه معذب باشد و يا ايشان را از دوزخ نجات ندهد بمغفرة يا قبول اعمال ايشان نكند هم چنان كه قبول افعال از كيا كند وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ و مر ايشان را باشد عذابى دردناك و رنجاننده ايشان أُولئِكَ الَّذِينَ آن گروه آنانند كه از روى جهالت اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بخريدند گمراهى را يعنى كفر را كه محض ضلالت است بِالْهُدى بايمان و معرفت كه عين هدايت است و اين معامله دنيا است وَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِ و بخريدند عذاب جاودانى را بآمرزش ربانى و اين سوداء آخرت است و اين همه بجهت كتمان حق است از براى مطامع و اغراض دنيويه فَما أَصْبَرَهُمْ پس چه چيز شكيبا گردانيد