زمين گردانيد و همه را ميخ زمين ساخت قرار گرفت چنان كه فرمود وَ الْجِبالَ أَوْتاداً عبد اللَّه عمر روايت كند كه رسول صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كه حقتعالى زمين اول را بيافريد و آن را مسكن آدمان گردانيد و دويم را طبقه باد و سيم را مأواى جماعتى ساخت كه رويهاى ايشان چون روى آدميست و پاهاى ايشان مانند پاى گاو و اعضاى ايشان پر از مويست مانند پشم گوسفند روز ما شب ايشانست و شب ما روز ايشان و زمين چهارم از سنگ كبريتست كه او سبحانه براى اهل دوزخ آفريده چنان كه بعد از اين فرموده‌ وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ و در آنجا درياى كبريتست كه اگر كوهى عظيم در آن افتد آن را فرو برد (پنجم) جاى حيات و عقارب اهل دوزخ است هر يكى مانند كوهى و هر يكى را هيجده هزار دندان است هر دندانى چون درخت خرماى عظيم الجثه و (ششم) مكان دوزخيانست و ارواح ايشان و نام آن سجين است چنان كه فرموده‌ كَلَّا إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ‌ و زمين (هفتم) جاى ابليس است و لشگريان او و تخت او در تحت آنست كه از يك جانب آن سمومست و جانب ديگر زمهرير و از مقاتل و ضحاك روايتست كه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كه حقتعالى آسمان دنيا را از دود بيافريد كقوله تعالى‌ بِدُخانٍ مُبِينٍ‌ و از زمين تا بآسمان اول پانصد ساله راهست و در آنجا فرشتگانى خلق كرده از نور و آتش و آب و مهتر و بهتر ايشان فرشته‌ايست نام او رعد كه موكل است بر ابر و باران و تسبيح او اين است كه (سبحان ذى الملك و الملكوت) و نام اين آسمان رفيعست و بر لون آهن افروخته و آسمان دويم بلون مس مخلوق گشته و در او انواع فرشتگانند كه عدد ايشان جز خداى تعالى نداند و باين تسبيح مشغولند كه (سبحان ذى العزة و الجبروت) و نام اين آسمان فيدوم است و در او فرشته‌ايست نام او حبيب كه يك نيمه او برفست و نيمه ديگر از آتش نه برف آتش را مينشاند و نه آتش بر فرا مى‌گدازد و دعاى وى اينست كه (يا مؤلفا بين الثلج و النار الف بين قلوب عبادك) و آسمان سيم برنگ برنج است و در او فرشته آفريده است نام او ماعون كه پيشواى جميع فرشتگان اين آسمانست همه با پرهاى مختلف صفها زده‌اند و او از تسبيح و تهليل برداشته ميگويند (سبحان الحى الذى لا يموت) و آسمان چهارم برنگ نقره آفريده نام او ازيلون و در او فرشتگانى‌اند دو مقابل آنچه در آسمان سيم‌اند همه در قيام و ركوع و سجود و تسبيح ايشان اينست كه (سبوح قدوس ربنا الرحمن لا اله الا اللَّه) و آسمان پنجم بلون طلاست و در او فرشتگانى‌اند كه از زمان خلق بعضى در ركوعند كه پشت راست نمى‌كنند و بعضى در سجود كه سر از سجده بر نميدارند تا فرداى قيمة و بزبان عجز و قصور ميگويند كه (سبحانك ما عبدناك حق عبادتك) و مصداق اين است آنچه در نهج البلاغه از امير- المؤمنين عليه السّلام واقع شده كه‌

(ثم فتق ما بين السماوات العلى فملاهن أطوارا من ملائكته منهم سجود لا يركعون و ركوع لا ينتصبون و مسبحون لا يسامون و صافون لا يتزايلون)

و آسمان ششم را