تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٤٤ - سوره البقرة(٢) آيات ١٠٠ تا ١٠٩
كرده و نقض آن چيزيست كه در او است از وجوب ايمان برسلى كه مؤيد باشند بآيات بينه و معجزات ظاهره و گويند كتاب اللَّه قرآنست يعنى قرآن را پس پشت انداختند و التفات بدان نكردند و قوله وراء ظهورهم مثلى است براى اعراض ايشان از كتاب خدا مانند اعراض كردن از چيزى كه آن را به پس پشت اندازند بجهت عدم التفات به آن كَأَنَّهُمْ گوييا آن نابذان و عهد شكنان كه علماى يهودند لا يَعْلَمُونَ نميدانند كه آن كلام خدايست و محمد صلّى اللَّه عليه و آله رسول ويست يعنى ايشان عالمند بحقيت آن و به آن متيقناند و لكن بجهت عناد تمرد و جحود تجاهل ميكنند حقتعالى باين دو آيه دلالت فرموده بر آنكه همه يهود بر چهار فرقهاند يك فرقه آنانند كه ايمان آوردهاند بكتاب تورية و بحقوق آن گرويدهاند مانند مؤمنان اهل كتاب چون عبد اللَّه سلام و اصحاب او و اينها در عدد اقل فرق ديگرند بدليل قوله و اكثرهم لا يؤمنون و فرقه ديگر كسانىاند كه نبذ عهد تورية كردند به آشكارا و از حد آن تخطى نمودند بجهت تمرد و فسوق (و هم المغيبون بقوله (فنبذ فريق منهم) و فرقه ديگر به آشكارا نبذ آن نكردهاند و لكن بجهة جهالة ايشان به آن ناقض آن شدهاند و ايشان اكثر فرق اربعاند و فرقه رابع ظاهرا متمسك به آن شدهاند و خفية نبذ آن كردهاند بجهة بغى و عناد با آنكه عالمند بحقيقة آنچه در او است و اينها اهل تجاهلند آوردهاند كه ديوان در عهد سليمان على نبينا و عليه السلم شعبدههاى صد رنگ را با نيرنگهاى گوناگون برآميختند و آن شعابد و نيرنجات را بر زبان آصف بن برخيا نوشتند و بر ظهر آن ثبت كردند كه هذا (ما علم آصف بن برخيا سليمان الملك) يعنى اين آن چيزيست كه آصف بن برخيا سليمان را آموخته و آن را در ميان اراذل و جهال شايع كردند و گويند باستراق سمع سخنان ملائكه را فرا گرفتند و آن را با بعضى اكاذيب ضم كرده بكهنه القا كردند و ايشان تدوين آن كرده تعليم مردمان كردند و سليمان عليه السّلام بر آن اطلاع يافته بفرمود تا آن نوشتها را آوردند و در صندوقى نهاده مقفل ساخت و در زير تخت خود دفن كرد و اصح روايت آنست كه ديوان آن را در زير سرير او مدفون ساختند و او از اين خبر نداشت و بعد از وفات او ديوان او را از زير تخت وى بيرون آورده چنان بمردمان فرا نمودند كه سليمان با اين شعبدهها و نيرنجها پادشاهى ميكرده و بجهت اين بر جن و انس و وحش و طير مسلط شد و همه آنها را مسخر حكم خود گردانيد شما نيز اين را بياموزيد تا بمرتبه او رسيد علما و صلحا از اين ابا كردند و گفتند مَعاذَ اللَّهِ كه اينچنين تواند بود و از آن (تبرا) كردند و اما (سفله) و (جهله) قوم آن را نوشتند و آموختند و سليمان را بسحر و شعبده نسبت دادند و اين در ميان يهود مستمر بود تا آنكه بعهد رسول در اين بيشتر غلو كردند حقتعالى ابراى ساحت سليمان نموده اين آيه فرستاد كه وَ اتَّبَعُوا