تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٧٤ - سوره البقرة(٢) آيات ١٢٠ تا ١٢٩
بدنست قص اظفار است و حلق عانه و ابطين و ختان و استنجا و اين ده خصلت منسوخ نشده و تا قيامت خواهد بود و هو قوله وَ اتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً و از صادق عليه السّلام مروى است كه كلماتى كه حق تعالى ابراهيم را بآن ابتلا نموده ذبح ولدا و بود يعنى اسماعيل كه پدر عربست و ابو على جبائى گفته كه مراد بآن جميع طاعات عقليه و شرعيه است و بعضى ديگر گفتهاند كه مراد بكلمات تسبيح و تهليل و تكبير است چنان كه از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله روايتست كه روزى صحابه را گفت هيچ ميدانيد كه حقتعالى چرا ابراهيم را خليل خود گردانيده گفتند اللَّه و رسوله اعلم فرمود بسبب آنكه هر بامداد و شبانگاه گفتى كه فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ و سعيد بن جبير گفته كه آن تسبيحات اربع بود كه در وقت بناى كعبه مكرر ميفرمود يعنى
سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر
و چون تمام گشت گفت
ربنا تقبل منا انك انت السميع العليم
و بر هر تقدير حقتعالى ابراهيم را بكلمات تكليف فرمود فَأَتَمَّهُنَ پس ابراهيم باتمام رسانيد و قيام نمود بتمام آن چنان كه حق قيام بود لقوله تعالى وَ إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى و در مجمع آورده كه شيخ ابو جعفر بن بابويه در كتاب النبوة اسناد رسانيده بفضل بن عمرو كه او گفت از حضرت جعفر بن محمد الصادق پرسيدم كه كدام كلمات بود كه حقتعالى ابراهيم را بآن ابتلا فرمود حيث قال وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فرمود كه آن كلماتى بود كه آدم بآن متوسل شد و توبه آن بآن پذيرفته گشت و آن اينست كه
الهى اسئلك بحق محمد و على و فاطمة و الحسن و الحسين الا تبت على
پس حق سبحانه فى الحال توبه او را قبول فرمود گفتم يا ابن رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله معنى فاتمهن چيست فرمود اينست كه حقتعالى اتمام آن نمايد تا بقائم ائمه اثنى عشر كه نه از آن از اولاد حسيناند عليه السّلام گفتم يا بن رسول اللَّه خبر ده مرا از قول حق تعالى كه وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ فرمود كه معنى اينست كه حقتعالى معين و مقرر ساخت امامت را در عقب حسين تا بروز قيامت گفتم يا بن رسول اللَّه چگونه بود كه حقتعالى امامت را در اولاد حسين عليه السّلام وضع فرمود نه در اولاد حسن عليه السّلام و حال آنكه هر دو ولد و سبط حضرت رسالتند و سيد جوانان اهل بهشت فرمود كه موسى و هارون هر دو نبى مرسل بودند و برادران يكديگر حق تعالى نبوت را در صلب هارون نهاد نه در صلب موسى و كسى را نرسد كه گويد چرا حقتعالى چنين كرد و چنان نكرد چه در ضمن آن حكمتى و مصلحتى هست كه بندگان بآن علم ندارند و او سبحانه در جميع افعال حكيم است لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ و در عدة الداعى مذكور است كه حق سبحانه چهار خصلت در عوض شهادت امام حسين بوى كرامت فرمود يكى آنكه شفا را در تربت وى مندرج ساخته دوم در تحت قبه وى دعا را باجابت مقرون گردانيده سيم ائمه را از