تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٢٦ - سوره البقرة(٢) آيات ١٤٠ تا ١٤٩
اللَّه) و در مدينه متوفى شد رسول فرمود كه
تولوا اخاكم بتجحيز و دفن
بدفن برادر خود مشغول شويد پس اصحاب بتجهيز او قيام نموده او را دفن كردند و تخصيص ابناء بذكر دون اولاد كه اعم از ذكور و اناث است جهت آنست كه ذكور اشهر و اعرفند و بصحت اباء الزم و بقلوب ايشان الصق پس هر گاه معرفت ايشان بحضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله بيشتر باشد از ابناء نسبت باناث بطريق اولى خواهد بود و نيز در باب قبله ميفرمايد كه وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ تنوين عوض مضاف اليه است يعنى مر هر شخصى يامر هر صاحب شريعتى و يامر هر امتى را قبلهايست كه متوجه آنند يا هر قومى را از مسلمانان جهتيست و جانبى از كعبه يعنى مر هر اقليمى را از مسلمانان جهتى است از جهات كعبه كه توجه ميكنند بآن مانند جهتى كه در آن (حجر الاسود) است براى اهل عراق است و آنچه مقابل آنست مر اهل مغرب را است و يمانى از آن يمنى و مقابل آن براى شامى هُوَ مُوَلِّيها كه او متوجه سازنده است بآن روى خود را يا خدا گرداننده روى او است بآن جهت يعنى وى را بآن امر كرده و بر هر تقدير يكى از دو مفعول توليه محذوفست اى (هو موليها وجهه او اللَّه موليها اياه) و چون هر امتى را قبله است پس چرا تو را عيب ميكنند و ميگويند كه ما وليهم عن قبلتهم التي كانوا عليها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ پس پيشى گيريد اى مسلمانان بر ديگران بر نيكوئيها از امر قبله و غير آن تا بآن بسعادت دارين فايز شويد و يا در فاضلات از جهات يعنى سبقت گيريد بفاضلترين جهات كه آن مسامه باشد بكعبه محققان برانند كه از هر نهادى چيزى سر بر زده و در هر سويدايى سودايى ظهور كرده كه قبله او است و هر يك روى بقبله خود آورده از توجه بكعبه حقيقى باز ميمانند مگر محرمان حريم تجريد و محرمان حرم تفريد كه از قبله فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ روى نميگردانند كما قيل:
|
قبله شاهان بود تاج و كمر |
قبله ارباب دنيا سيم و زر |
|