روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٧٣ - يك درخواستهاى نامعقول
خدا اعطا شده است داده شود![١] و در مواردى خواستار نزول كتابى يك جا از آسمان بودند![٢]
اين تقاضاهاى نامعقول كه تنها به خاطر بهانهجويى و از روى لجاجت و عناد انجام مىشد نه به جهت پى بردن به صدق دعوت و پذيرش حق،[٣] موجب اندوه پيامبر (ص) مىشد به طورى كه ايشان را در خطر ترك و عدم ابلاغ برخى از آيات قرار داده بود.[٤] از اين رو، خداى سبحان براى دلدارى ايشان و تسليت دادن به او از درخواستهاى نامعقولتر و نارحتكنندهترى كه از پيامبران پيشين شده بود، خبر مىدهد. مثلًا در آيه ١٥٣ سوره نساء، پس از بيان پيشنهاد نا به جاى اهل كتاب (يهوديان و مسيحيان)[٥] مبنى بر نزول كتاب آسمانى يك جا، ضمن دلدارى به پيامبرش،[٦] سابقه بهانهجويى يهود را در برابر پيامبر بزرگشان موسى بن عمران بازگو مىنمايد و مىفرمايد:
(يَسْئَلُكَ أَهْلُ الْكِتابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتاباً مِنَ السَّماءِ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ فَقالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ.[٧]
اهل كتاب از تو مىخواهند كتابى از آسمان [يك جا] بر آنها نازل كنى! البته آنها از موسى، بزرگتر از اين را خواستند، و گفتند: «خدا را آشكارا به ما نشان ده!» و به خاطر اين ظلم و ستم، صاعقهاى آنها را فرا گرفت).
در اين آيه با مقايسه ميان درخواست بنى اسرائيل از موسى (ع) و درخواست اهل كتاب عصر پيامبر (ص) از ايشان، و بيان بزرگتر بودن آن درخواست، خواسته
[١].( وَ إِذا جاءَتْهُمْ آيَةٌ قالُوا لَنْ نُؤْمِنَ حَتَّى نُؤْتى مِثْلَ ما أُوتِيَ رُسُلُ اللَّهِ اللَّهُ)( سوره انعام، آيه ١٢٤).
[٢].( يَسْئَلُكَ أَهْلُ الْكِتابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتاباً مِنَ السَّماءِ)( سوره نساء، آيه ١٥٣).
[٣]. لذا وقتى بعضى از اين درخواستها اجابت مىشد، باز هم ايمان نمىآوردند و از در تهمت وارد مىشدند و مىگفتند كه پيامبر( ص) ساحر است( ر. ك: سوره حجر، آيه ١٤ و ١٥).
[٤].( فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جاءَ مَعَهُ مَلَكٌ ...)؛( سوره هود، آيه ١٢).
[٥]. ر. ك: ترجمه تفسير الميزان، ج ٥، ص ٢١١.
[٦]. تفسير نمونه، ج ٤، ص ١٩٣؛ أطيب البيان فى تفسير القرآن، ج ٤، ص ٢٥٨.
[٧]. سوره نساء، آيه ١٥٣. آيه ٥٥ سوره بقره نيز به جريان درخواست بنى اسرائيل از موسى( ع) مبنى بر نشان دادن آشكاراى خداوند به ايشان، اشاره دارد:( وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ).