روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٣١ - فصل يكم تقويتهاى مقايسهاى

فصل يكم: تقويت‌هاى مقايسه‌اى‌

در اين فصل براى رسيدن به توان مطلوب در تحمّل سختى‌ها روش‌هايى معرّفى مى‌شوند كه وجه مشترك همه آنها «مقايسه اجتماعى» به معناى مقايسه و سنجش موقعيت خود با وضعيت ديگران است.[١] مقايسه اجتماعى- كه سرچشمه آن تفاوت موجود در سطح زندگى انسان‌هاست-، در موضوعات و زمينه‌هاى مادّى و معنوى گوناگونى انجام مى‌گيرد. يكى از اين زمينه‌ها سختى‌ها و بلاهايى است كه بر مبناى‌ (لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ)،[٢] هر كسى آن را تجربه مى‌كند. كاهش تنيدگى و دور ماندن از آسيب‌هاى روانى در چنين موقعيت‌هايى، نتيجه واكنش صحيح و خردمندانه‌اى است كه از سوى فردِ دچار سختى انتخاب مى‌شود. انتخاب چنين واكنشى و در نتيجه، گذر سالم از موقعيت ناخوشايند، نيازمند به كارگيرى روش‌ها و عواملى است كه مقايسه كردن يكى از آنهاست. البته نه هر مقايسه‌اى؛ بلكه مقايسه‌اى كه در آن، موقعيتِ «هدف مقايسه» يعنى شخصى كه خود را با او مى‌سنجيم، به لحاظ سختى و مصيبت، بدتر و يا حداقل مساوى با موقعيت ما باشد. ولى چنانچه موقعيت او بهتر از ما باشد و سختى و مشكلش نسبت به سختى ما كمتر يا خفيف‌تر باشد، فرايند مقايسه، نتيجه و اثرى عكس خواهد داشت.

[١]. ر. ك: رضايت از زندگى، ص ٩٨.

[٢]. سوره بلد، آيه ٤.