ناگفته نماند كه تنها توجّه به تحت ولايت الهى بودن، براى توانمندى كافى نيست؛ بلكه اعتقاد و اطمينان به آن مهم است. در جريان جنگ «احُد» هنگامى كه لشكر اسلام براى جهاد حركت كرد، گروهى از مسلمانان- «بنو سلمه» از قبيله اوس و «بنو حارثه» از قبيله خزرج‌[١]- تصميم گرفتند كه سُستى به خرج دهند و از وسط راه به مدينه بازگردند. به همين، دليل خداوند در مقام توبيخ آنان سزاوار نبودن اين عملشان را با وجود آن كه از ولايت او بهرمند بودند، يادآور شده است:[٢]

(إِذْ هَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلا وَ اللَّهُ وَلِيُّهُما وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ.[٣]

آن هنگام كه دو گروه از شما بر آن شدند كه سستى ورزند با آن كه خدا ياورشان بود. و مؤمنان بايد تنها بر خدا توكّل كنند).

با اين وجود كه آنها از اين كه خدا وليّشان است، با خبر بودند، امّا چون بدان اعتقاد نداشتند، از فوايد آن بهرمند نشدند و باز دچار سستى شدند و از همين رو، مورد توبيخ خدا قرار گرفتند. بنا بر اين، عامل توان‌افزايى، توجّه همراه با اعتقاد به حمايت ويژه الهى است. همان‌طور كه اظهار اين عقيده از سوى پيامبر (ص) كه خدا ولىّ اوست، توان او را در برابر مكر مشركان تا جايى بالا بُرد كه نه تنها از نقشه‌هاى شوم دشمنان نهراسيد، بلكه از آنان خواست تا عليه او توطئه كنند و براى از ميان بردن وى هيچ درنگى روا ندارند!

(إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبادٌ أَمْثالُكُمْ فَادْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ‌\* أَ لَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِها أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِها أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِها أَمْ لَهُمْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها قُلِ ادْعُوا شُرَكاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلا تُنْظِرُونِ‌\* إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتابَ وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ‌[٤]

مسلّماً كسانى كه به جاى خدا مى‌خوانيد، بندگانى مانند شما هستند. پس اگر راستگوييد، آنها را بخوانيد تا شما را اجابت كنند. آيا آنها

[١]. تفسير نمونه، ج ٣، ص ٦٩.

[٢]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٤، ص ٨.

[٣]. سوره آل عمران، آيه ١٢٢.

[٤]. سوره اعراف، آيه ١٩٤- ١٩٦.