روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٧٧ - ١ تقويت«استعانتى»
همان تعبير لطيفى بيان شده است كه در آيه قبل از زبان ساحران ايمانآورنده به موسى (ع) بيان شد. تعبير (أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً) كنايه از دريافت بالاترين حدّ صبر است. به اين معنا كه خود را به ظرف، و صبر را به آب، و دادن خدا را به ريختن آب در ظرف و لبريز كردن آن تشبيه كردند، و منظورشان اين بوده كه دلهاى ما را لبريز و سرشار از صبر كن تا در برابر نزول هيچ عذابى، جَزَع نكنيم.[١]
از اين آيه برداشت مىشود كه دعا و نيايش در هنگامه سخت پيكار با دشمنان، علاوه بر تأثيرى كه ممكن است در تعيين سرنوشت جنگ داشته باشد، روحيه افراد را بالا مىبَرَد و توان رزمى آنها را چندين برابر مىكند.[٢] به خاطر همين روحيه بالا بود كه سرانجام سپاه طالوت با عدّه اندكشان به اذن خدا بر سپاه فراوان جالوت غلبه نمود: (فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ قَتَلَ داوُدُ جالُوتَ.[٣]
همچنان كه اين اثر در مورد سوم كه مربوط به دعاى پيامبران و مجاهدان پيرو آنان در ميدان جنگ است نيز قابل برداشت است.
(وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ\* وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِي أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ.[٤]
چه بسيار پيامبرانى كه مردان الهى فراوانى به همراه آنان جنگ كردند! آنها هيچ گاه در برابر آنچه در راه خدا به آنان مىرسيد، سست و ناتوان نشدند و خضوع و تسليم نشان ندادند و خداوند، شكيبايان را دوست دارد. و سخنشان تنها اين بود كه: «پروردگارا! گناهان ما را ببخش! و از تندروىهاى ما در كارها، چشمپوشى كن. قدمهاى ما را استوار بدار و ما را بر جمعيت كافران، پيروز گردان!).
[١]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٨، ص ٢٧٨.
[٢]. تفسير كوثر، ج ١، ص ٥٧٣.
[٣]. سوره بقره، آيه ٢٥١.
[٤]. سوره آل عمران، آيه ١٤٦ و ١٤٧.