روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٧٦ - ١ تقويت«استعانتى»
گفتند: ما به سوى پروردگارمان بازخواهيم گشت. و تو جز براى اين ما را به كيفر نمىرسانى كه ما به معجزات پروردگارمان- وقتى براى ما آمد- ايمان آورديم. پروردگارا! بر ما شكيبايى فرو ريز و ما را مسلمان بميران).
فرعون در پى گرايش ساحران به رسالت موسى (ع) و ايمانشان به ربوبيت خداوند، به شدّت برآشفت و آنان را به سبب ايمانشان تهديد كرد كه پس از بريدن دست و پايشان تمامى آنان را به چوبه دار خواهد بست؛[١] امّا عكس العمل آنان در آن شرايط سخت و دشوار، اظهار پايدارى بر طريق ايمان و سپس دست به دعا برداشتن به درگاه خداوند بود. ذكر درخواست آنان پس از تهديد فرعون مىتواند بيانگر اين نكته باشد كه دعا به درگاه خداوند و درخواست يارى از وى به هنگام روبهرو شدن با مشكلات، راهى براى بالا بردن آستانه صبر و پايدارى است.
مورد دوم دعاى طالوت و سپاهيان برگزيده او براى برخوردارى از توان و نيروى صبر، ثبات قدم و نصرت و پيروزى بر سپاهيان جالوت است:
(وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ.[٢]
و هنگامى كه با جالوت و سپاهيانش روبهرو شدند، گفتند: «پروردگارا! بر [دلهاى] ما شكيبايى فرو ريز، و گامهاى ما را استوار دار، و ما را بر گروه كافران پيروز فرماى»).
آنان نخست صبر و شكيبايى و سپس ثبوت قدم و در سومين مرحله، پيروزى را از خدا تقاضا نمودند كه در حقيقت، دعاى اوّل، جنبه باطنى و درونى داشت و درخواست دوم، جنبه ظاهرى و برونى، و سومين تقاضاى آنها به نتيجه نهايى صبر يعنى استقامت و ثبات قدم اشاره داشت.[٣] دعاى آنان براى برخوردارى از صبر، با
[١]. وَ أُلْقِيَ السَّحَرَةُ ساجِدِينَ قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعالَمِينَ رَبِّ مُوسى وَ هارُونَ قالَ فِرْعَوْنُ آمَنْتُمْ بِهِ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ إِنَّ هذا لَمَكْرٌ مَكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا مِنْها أَهْلَها فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلافٍ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ)( سوره اعراف، آيه ١٢٠- ١٢٤).
[٢]. سوره بقره، آيه ٢٥٠.
[٣]. تفسير نمونه، ج ٢، ص ٢٤٥.