روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٧١ - ١ تقويت«استعانتى»
ما مىدانيم كه سينه تو به سبب آنچه مىگويند، تنگ مىشود. پس با ستايش پروردگارت تسبيح بگو و از سجدهكنندگان باش و تا دم مرگ، پروردگارت را عبادت كن!).
مراد از «ساجدين»، نمازگزاران است. پس دستور، دستور به نماز خواندن است نه سجده كردن تنها، و اگر نماز را سجده ناميده، به خاطر اين است كه سجده، افضل اجزاى نماز است.[١]
سفارش موسى (ع) به بنى اسرائيل براى مقابله با تهديدهاى فرعون مبنى بر يارى از خدا در كنار صبر و پايدارى، از ديگر موارد بيان كننده استعانت از خدا به وسيله صبر است كه پيش از اين بيان شد.
افزون بر آيات يادشده كه امر به نماز اعم از واجب و مستحب، در كنار توصيه به شكيبايى بيان شده بود، در آيهاى ديگر، اقامه نماز شب را از ميان نمازهاى مستحبّى در بالا بردن آستانه تحمّل انسان تأثيرگذار مىداند. خداوند متعال در آيات آغازين سوره مزّمّل با عبارت يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ؛ اى جامه به خود پيچيده!)، پيامبر (ص) را- كه گويا براى دفع غم و اندوهى كه از استهزا و اذيت ايشان در مقابل دعوتش، به وجود آمده بود، و جامهاى به خود پيچيده بود تا لحظهاى استراحت كند[٢]- مورد خطاب قرار مىدهد و مىفرمايد:
(قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا\* نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا\* أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا\* إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا.[٣]
«شب را، جز كمى، به پا خيز! نيمى از شب را، يا كمى از آن كم كن، يا بر نصف آن بيفزا، و قرآن را با دقّت و تأمّل بخوان؛ چرا كه ما به زودى سخنى سنگين به تو القا خواهيم كرد!).
به گفته علّامه طباطبايى؛، آيه (إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا) در مقام تعليل براى امر به قيام در شب است و مراد از «قيام در ليل»، به پا خاستن در شب براى نماز است. همچنين ايشان با توجّه به خطاب «يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ» كه خطابى است مخصوص
[١]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٢٠، ص ٢٢٦.
[٢]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٢٠، ص ٩٤.
[٣]. سوره مزمّل، آيه ١- ٥.