روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٦٨ - ١ تقويت«استعانتى»
وجوب تكرار برنامههاى عبادى (مانند نمازهاى يوميه) نيز مىتواند بر دوام ارتباط با خداى تعالى دلالت داشته باشد. بنا بر اين، شخصى كه به واسطه ارتباط واقعى و مستمر با خالق يكتا به تقويت معنويت خويش مىپردازد، در حقيقت، ايمان خود را محكمتر ساخته و در نتيجه، هيچ سختى و بلايى را بىدليل ارزيابى نمىكند؛ بلكه آن را مطابق حكمت و علم خدا مىداند و همواره صبر بر آنها را نيز از او طلب مىكند. در ادامه به برخى از راههاى ايجاد اين ارتباط در قرآن كريم اشاره مىشود.
١. تقويت «استعانتى»
مراد از اين روش، آن است كه براى تحمّل مشكلات و افزايش نيروى بردبارى، خدا را به كمك بگيريم. يارى خدا از بنده خويش عاملى است براى آسان شدن تحمّل سختىها. صبر و بردبارى صفتى است كه به قصد و اراده جدّى نياز دارد[١] و تحقّق چيزى كه نيازمند عزمى راسخ و مقاومت است بدون يارىِ الهى، دشوار و تلخ است. پس با توجّه به اين كه همه نيروها نزد خداست،[٢] تحصيل فضليت صبر، جز با توفيق و عنايت ويژه الهى ممكن نيست.[٣] به همين دليل، هنگامى كه خداى سبحان پيامبر اكرم (ص) را به صبر و شكيبايى سفارش مىنمايد، اين نكته را يادآور مىشود كه توفيق صبر و پايدارى تو از جانب خداست و اوست كه نيروى بردبارى را به تو عنايت مىكند:
(وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ.[٤]
صبر كن كه صبر كردن تو جز به تأييد خدا نيست!).
همچنين زمانى كه موسى (ع) مىخواهد بنىاسرائيل را براى رويارويى با فرعونيان و مقابله با تهديدات آنان آماده و مقاوم سازد، به آنان سفارش مىكند تا از خدا طلب يارى نمايند و صبر و استقامت به خرج دهند:
[١]. يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ)( سوره لقمان، آيه ١٧). نيز، ر. ك: سوره آل عمران، آيه ١٨٦؛ سوره شورا، آيه ٤٣.
[٢].( أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً وَ أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذابِ)( سوره بقره، آيه ١٦٥).
[٣]. ر. ك: تسنيم، ج ٧، ص ٦٤٤.
[٤]. سوره نحل، آيه ١٢٧.