روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٣٨ - ١ تقويت«مشكل - انتظارى»
حاصل از موقعيت پيشآمده را در زمان كنونى جمع مىكند. در نتيجه، سختىهاى موجود را غير قابل تحمّل نشان مىدهد. در حالى كه در نظر گرفتن اين منابع و انتظار آنها، مانع از تعميم سختى از زمان حال به آينده خواهد شد. با اين نگاه، سختىها قابل تحمّل ارزيابى مىشوند، در نتيجه، توان فرد براى تحمّل آنها افزايش مىيابد.
بنا بر اين مىتوان گفت كه نگاه به آينده و انتظار منابع تسكيندهنده و خرسندكننده، در انتخاب واكنش صحيح و خردمندانه نسبت به موقعيت ناخوشايند، نقش عمدهاى دارند و زمينه را براى عبور سالم از آن موقعيت فراهم مىكنند. نكته مهم اين كه اين منابع، از واقعيتهاى آينده هستند. بىترديد، آينده براى هر انسان مؤمنى داراى اين منابع هست. آنچه موجب مشكل مىشود، عدم توجّه به آنهاست. لذا بايد اين واقعيتها را شناخت تا بتوان در لحظه مشكل از آنها استفاده كرد.
گشايش و پايان يافتن مشكل، پيروزى و غلبه بر آن، دريافت پاداش صبر بر مشكلات و عذاب و فرجام بد دشمنان، چهار منبع موجود در آينده است كه نقش آنها در كاهش فشارهاى روانى، از آيات نورانى قرآن قابل برداشت است. در ادامه و پس از بررسى «تقويت مشكل- انتظارى» به هر يك از اين منابع در چهار تقويت «فرج- انتظارى»، «نصرت- انتظارى»، «پاداش- انتظارى» و «عذاب- انتظارى» اشاره مىگردد.
١. تقويت «مشكل- انتظارى»
مراد از اين روش، زمينهسازى و ايجاد آمادگى جهت ورود به موقعيت ناخوشايند از راه انتظار مشكلاتى است كه در آينده به وجود مىآيند. وقوع ناگهانى مشكلات، توان مقاومت انسان را كاهش مىدهد. تحمّل سختى براى افرادى كه غير منتظره و ناگهانى با آن روبهرو مىشوند، نسبت به افرادى كه منتظر وقوع آن هستند، به مراتب سختتر و زيانآورتر خواهد بود. جداى از فشار روانى كه از خود سختى ناشى مىشود، ناگهانى رُخ دادن آن هم موجب فشار روانى است. از اين رو، كسى كه بدون آمادگى، وارد موقعيت ناخوشايند مىشود، فشار روانىِ دوچندانى را متحمّل مىشود. معمولًا اين گونه افراد، قدرت انتخاب واكنش صحيح را ندارند و در برابر