روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٣٧ - فصل چهارم تقويتهاى انتظارى

فصل چهارم: تقويت‌هاى انتظارى‌

وجه مشترك روش‌هايى كه در اين گروه قرار دارند، «انتظار آينده» است. انتظار آينده، گاه «پيش» از وقوع مشكل كاربرد دارد و گاه «پس» از آن. به عبارتى ديگر، نگاه ما يا متوجّه «مشكلاتِ آينده» است، يا «آينده مشكلات». در صورت اوّل كه در زمان فعلى، سختى وجود ندارد، انتظار آينده‌اى كه قرار است در آن مشكلى به وجود آيد، ما را آماده رويارويى با آن مى‌كند. لذا هنگامى كه سختى فرا رسد، تحمّلش دشوار نخواهد بود. پس كاربرد انتظار آينده، قبل از وقوع مشكل در همان زمان آينده خواهد بود. تبيين بيشتر اين مسئله، در «تقويت مشكل- انتظارى» خواهد آمد.

امّا صورت دوم يعنى جايى كه پس از به وجود آمدن مشكل، آينده، مورد توجّه و انتظار واقع مى‌شود، اين انتظار، فشار روانىِ مشكل موجود را در زمان كنونى كاهش مى‌دهد. بر اساس منابع اسلامى، در آينده منابعى وجود دارد كه توجّه به آنها مى‌تواند اميد فرد را بالا ببرد و فشار روانىِ لحظه حال را كاهش دهد. چنين انتظارى، تصوّر و ادراك فرد را از لحظه حال، بيرون مى‌بَرَد و نگاه او را به خوشايندهاى آينده متوجّه مى‌كند. معمولًا انسان وقتى در حالت سختى به سر مى‌بَرَد، متوجّه آنچه قرار است در آينده به وجود بيايد نيست؛ بلكه تمام توجّهش در آن حالت، متمركز بر مشكل موجود خواهد بود. غوطه‌ور شدن در زمان حال و غفلت از منابعى كه ممكن است در آينده، به كاهش فشار روانى بينجامد، موجب سرايت سختى‌هاى موجود به ديگر زمان‌ها مى‌شود و تمام فشار روانى و تنيدگىِ‌