روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٠٧ - چهار قطعيت عدم ايمان!
حقيقتْ اين است كه انسان در صورتى اصلاحپذير و قابل هدايت است كه فطرت توحيدىِ خود را با اعمال زشت و اخلاق آلودهاش به كلّى پايمال نكرده باشد وگرنه، تاريكى مطلق بر قلب او چيره خواهد شد و تمام روزنههاى اميد براى او بسته مىشود[١] و كلمه عذاب جاودانه را عليه خود حتمى مىسازد؛ كلمه عذابى كه در آيات فراوانى از جمله در آيه زير از آن ياد شده است:
(لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ.[٢]
فرمان [الهى] در باره بيشتر آنها تحقّق يافته، به همين جهت، ايمان نمىآورند!).
چون بر سر جمله، «لام» قسم آمده است، معنايش اين مىشود كه: سوگند مىخورم كه قول عذاب بر بيشترشان حتمى شده، و منظور از «ثابت شدن قول بر اكثريت» اين است كه مصداقى شده باشند كه قول بر آنان صادق باشد و مراد از قول، كلمه عذاب است.[٣]
هرچند خداوند هرگز به كفر هيچ يك از بندگان خود راضى نيست[٤] و به همه بندگان خود امكانات و شايستگىهاى لازم را در جهت هدايت داده است، امّا گاه بعضى از بندگان با وجود امكان هدايت، راه گمراهى و كفر را پيش مىگيرند و بر اثر گناه فراوان و دشمنى و لجاجت و تعصّب در برابر حق، كارشان به جايى مىرسد كه راه بازگشتى برايشان باقى نمىماند. در چنين حالتى است كه خداوند نيز بر دل و گوش آنها مُهر مىزند و قابليت هدايت را از آنها مىگيرد. اين حقيقت، از آيات متعدّدى از قرآن مجيد استفاده مىشود كه با تعبيرهاى گوناگونى همچون: «ختم»،[٥] «طبع»،[٦] «اغفال»،[٧] «قسوه»،[٨] «اقفال»[٩] و «اكنّه»[١٠] به آن اشاره شده است. از اين آيات
[١]. تفسير نمونه، ج ١٨، ص ٣٢٠.
[٢]. سوره يس، آيه ٧.
[٣]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٧، ص ٩٢.
[٤].( وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ)( سوره زمر، آيه ٧).
[٥].( أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ وَ جَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ)( سوره جاثيه، آيه ٢٣).
[٦]. ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِ رُسُلًا إِلى قَوْمِهِمْ فَجاؤُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانُوا لِيُؤْمِنُوا بِما كَذَّبُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ كَذلِكَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِ الْمُعْتَدِينَ)( سوره يونس، آيه ٧٤).
[٧].( وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا)( سوره كهف، آيه ٢٨).
[٨].( فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَ جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِيَةً)( سوره مائده، آيه ١٣).
[٩].( أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها)( سوره محمد، آيه ٢٤).
[١٠].( إِنَّا جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً)( سوره كهف، آيه ٥٧).