مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢١ - علم اقتصاد

صفحه ٢:.

معمولًا به رفتاری اطلاق «اقتصادی» میشود که با طرق و وسائلی که افراد بشر معاش خود را تأمین مینمایند ارتباط داشته باشد ...

ایضاً صفحه ٢:.

کلمه «اکونومی» از یک کلمه یونانی قدیم یعنی «ایکونُمُس» اشتقاق یافته.

معنی این کلمه تا آنجا که بتوان آن را ترجمه کرد اداره منزل یا تدبیر منزل است.

صفحه ٣:.

... افکار اقتصادی از ابتدا همیشه شامل قضاوت در باب بهترین و بدترین روش کار و قبول یک روش معین بوده و مفهوم نظم و به دست آوردنِ بهترین نتیجه را دربر داشته است. در مورد اداره اجتماع، هدفِ افکار اقتصادی و موضوع عقاید اقتصادی تعیین روشی است که منافع اجتماعی را به بهترین وجهی تأمین نماید، و نیز انتخاب روش کار و برنامه برای آن اجتماع. عقاید اقتصادی همیشه با دستورهای اخلاقی راجع به طرز کار و ترتیب تقسیم محصول توأم بوده است.

این تعریف برای افکار و عقاید اقتصادی منطبق است با فلسفههای اقتصادی یعنی مکاتب اقتصادی، و به عبارت اخری منطبق است با روابط اعتباری و قراردادی، و به عبارت دیگر با اقتصاد برنامهای که از طرف تئوریسینها و فلاسفه و ادیان پیشنهاد میشود، نه با علم اقتصاد به معنی علم بیان قوانین لایشعر و کور و کر جامعه سرمایه داری که از کتاب اصول علم اقتصاد نوشین نقل کردیم [١]. از این نظر

---

[١] بلکه باید گفت این آقایان در اثر عدم تفکیک جنبههای اعتباری و اخلاقی از جنبههای علمی و فنی، آنجا که میگویند: «هدف افکار اقتصادی و موضوع عقاید اقتصادی تعیین روشی است که منافع اجتماعی را به بهترین وجهی تأمین نماید» و آنجا که میگویند: «عقاید اقتصادی همیشه با دستورهای اخلاقی ...» فرقی میان ایندو نمیتوانند بگذارند، در صورتی که مقصود از اول، جنبه فنی است و هدف خود ثروت است، یعنی بهترین راه از نظر خود ثروت چیست، و چنانکه قبلًا گفتیم مکاتب اقتصادی سوداگری و فیزیوکراسی و کلاسیک متوجه این جهت میباشند ولی سوسیالیسم متوجه جنبه اخلاقی و عدالت و ظلم است.