مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٧ - توصیه و تأکید اسلام

خدا و رسول و زنده شدن همه دستورهای دینی است. لازمه همه اینها این است که رحمتهای بیپایان خداوندِ قادرِ غالب که کارهای خود را بر سنت حکیمانه اجرا میکند شامل حال میگردد.

در حدیث است که امام باقر علیه السلام درباره امر به معروف و نهی از منکر میفرماید:

بِها تُقامُ الْفَرائِضُ وَ تَأْمَنُ الْمَذاهِبُ وَ تَحِلُّ الْمَکاسِبُ وَ تُرَدُّ الْمَظالِمُ وَ تُعْمَرُ الْارْضُ وَ ینْتَصَفُ مِنَ الْاعْداءِ وَ یسْتَقیمُ الْامْرُ [١].

به وسیله این اصل سایر دستورها زنده میشود، راهها امن میگردد، کسبها حلال میشود، مظالم به صاحبان اصلی برگردانده میشود، زمین آباد میگردد، از دشمنان انتقام گرفته میشود، کارها رو به راه میشود.

وقتی انسان از طرفی به این دستورها و راهنماییها رجوع میکند و از طرفی هم میبیند در یک دورههایی کم و بیش مسلمین عمل کرده و استفاده کردهاند، و از طرف دیگر وضع حاضر خودمان را میبیند، بی نهایت دچار تأسف میشود.

من نمیگویم که آنچه در گذشته به نام دایره حسبه بوده یک چیز بیعیب و نقصی بوده و منظور شارع اسلام را کاملًا تأمین میکرده؛ من گذشته را با امروز مقایسه میکنم و میبینم که چقدر ما عقب رفتهایم.

امروز گذشته از اینکه چنین قدرتی به هیچ شکلی برای امر به معروف و نهی از منکر وجود ندارد، اساساً آنچه بیشتر جای تأسف است این است که این فکرها بکلی از دِماغ مسلمین خارج شده، آن چیزهایی را که آن روز جزء وظیفه حسبه میدانستهاند و به نام حسبه و امر به معروف و نهی از منکر امور اجتماعی خود را اصلاح میکردند اساساً جزء امور دینی شمرده نمیشود و اگر احیاناً کسی به فکر امر به معروف ونهی از منکر بیفتد فکر نمیکند که آن اصلاحات هم جزء این وظیفه و تکلیف است، یعنی معروف و منکر آن معنای وسیع خود را از دست داده و محدود شدهاند به یک سلسله مسائل عبادی که بدبختانه آن هم عملی نمیشود.