مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٣ - ارزش

نیست. پس به تحقیق میتوانیم بگوییم که مدت استعمال یک جنس عامل مهم تعیین بهای آن نیست.

حداکثر بیان فوق این است که جنس و فرم همیشه یگانه عامل تعیین کننده بها نیست، اما با این که یکی از عوامل ارزش باشد منافات ندارد، بلکه در بعضی اجناس از قبیل جواهرات میتوان گفت یگانه عامل، جنس است. ثانیاً در بیان فوق اختلاف جنس فقط از لحاظ دوام در نظر گرفته شده و به «مدت استعمال» استناد شده، اما باید دانست اختلاف جنس تنها از لحاظ دوام نیست، ظرافت و شفافیت و یا بعضی خواص طبیعی نیز ممکن است دخالت داشته باشد. و اما فرم مربوط است به کیفیت و شکل مصنوعی، و مربوط است به ابتکار نه کار.

سپس در صفحه ١٥ میگوید:.

شاید بهای کلاه از بهای بشقاب بیشتر است، برای اینکه معمولًا کلاه مفیدتر از بشقاب است، زیرا در موقع اضطرار ممکن است از بشقاب صرف نظر کرد و از دیگ غذا خورد یا یک بشقاب از همسایه به عاریه گرفت، ولی کلاه را به آسانی عاریه نمیدهند و در یخبندان زمستان و برف و بوران بیکلاه نمیتوان از خانه بیرون آمد. اگر کمی دقت کنیم میفهمیم که مفید بودن هم دلیل کافی و قاطع برای تعیین بهای اجناس نیست، زیرا بهای نان از بهای توتون و سیگار بسیار کمتر است ... اگر چنین باشد با کدام مقیاس عددی میتوانیم درجه احتیاج خود را نسبت به کالاهای معین بسنجیم [١]؟ از طرف دیگر باید بدانیم که درجه احتیاج بشر به اجناس مختلف و درجه مفید بودن آنها بسیار نسبی و متغیر است. مثلًا فرض کنیم یک دانشجوی فقیر و یک تاجر ثروتمند برای خرید یک شلوار به دکان خیاطی بروند ...

در اینجا نیز نویسنده میگوید مفید بودن دلیل کافی و قاطع نیست، تلویحاً