مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧١ - بیمه عمر

تمام آن مدت او مالک منفعت آن اتاق است که از آن استفاده کند، معین نمیکند.

فقط این مقدار را معین میکند که هرقدر ماندم شبی پنجاه تومان میدهم. این اجاره از نظر شرعی باطل است، یعنی اجاره صحیحی نیست و به همین جهت اثرش در اینجا ظاهر میشود که اگر بعد میان صاحب هتل و این مسافر اختلاف شود، آن قراردادی که بستهاند هیچ اساسی ندارد؛ یعنی دیگر شبی پنجاه تومان میزان نیست چون آن قرارداد باطل بوده، بلکه اجرت المثل میزان است. اگر واقعاً اجرت المثل آن اتاق شصت تومان باشد باید شصت تومان بدهد و اگر چهل تومان باشد چهل تومان و لهذا اگر در آخر تراضی نشود، شبهه دارد.

بیمه هم جزء معاملاتی است که زمان در آن دخالت دارد، مدتش باید مشخص باشد. اگر زمان بیمه مشخص نباشد، باطل است. از جمله خصوصیات بیمه مشخص بودن زمان آن است.

اقسام بیمه

بیمهها را تقسیم کردهاند به بیمههای اشیاء و بیمههای اشخاص، و گویا بیش از اینهاست. بیمه دیگری وجود دارد به نام بیمه مسؤولیت که آن هم خودش اساساً بابی است در فقه. بیمههای اشیاء مثل بیمه اتومبیل، بیمه کالای تجارتی، بیمه آتش سوزی و ... اگر زمانشان مشخص باشد، بلااشکالاند. در برخی از بیمههای اشخاص نیز مثل بیمههای اشیاء شبهه و اشکالی وجود ندارد، مانند بیمه امراض که شخص خودش را بیمه میکند به این ترتیب که ماهانه یا سالانه مبلغی را به مؤسسه بیمه میپردازد و در مقابل، بیمهگر متعهد میشود که اگر او در مدت مقرر بیمار شد مبلغ معینی را به وی بپردازد و یا او را معالجه نماید. همینطور است بیمه از کار افتادگی که شخصی متعهد میشود مثلًا ماهی یا سالی فلان مقدار بپردازد و در مقابل اگر سانحهای برایش پیش آمد که به موجب آن از کار کردن افتاد، فلان مبلغ از مؤسسه بیمه بگیرد. این نوع بیمه نیز مثل بیمههای اشیاء، اشکال و شبههای ندارد.

بیمه عمر

ولی در بیمههای اشخاص، در بیمه عمر- که آنطور که تشریح کردهاند دو گونه است: یکی بیمه به شرط فوت و دیگر بیمه به شرط حیات- شبهه ربا وجود دارد