مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٣ - ٤ مسئله ربا و بانک

٤ مسئله ربا و بانک

این جلسه، جلسه خاتمه و پایان است [١]. بهطور خلاصه یک نوع نتیجه گیری میکنیم از آنچه گفتیم و ابتدا پاسخ سؤالاتی را که در جلسه پیش مطرح شد بهطور خلاصه عرض میکنم.

سؤالی را مطرح کردند که البته سؤال خوبی بود و در آن مسئلهای ذکر شد که این گونه امور را به تعبیر فقها عناوین ثانویه میگویند. گفتند این مطلب را نباید مورد غفلت قرار داد که اگر ما به انتظار چیزی که ایده آل است و فعلًا وجود ندارد باشیم و از امکانات موجود استفاده نکنیم و اینها را ممنوع بدانیم، عواقب بسیار سوئی خواهد داشت. مثال خوبی ذکر کردند و آن مسئله حکومت جور است که این مسئله اتفاقاً در فقه هم مطرح است. اسلام نظریهای دارد در باب حکومت و حاکم که باید چنین و چنان باشد. ولی در شرایطی مثل الان که چنین حکومتی وجود ندارد [٢]، یعنی آن حکومتی که موجود است غیر از حکومت ایده آل است، با توجه به اینکه پستهای دولتی به منزله سنگرهاست، اگر مسلمانان واقعی- که در واقع در اقلیت هستند- به دلیل اینکه حکومتْ صالح نیست، تمام پستها را رها کنند و بگویند قبول این پستها همکاری با حکومت جور است و ما نباید در این کارها دخالت کنیم، نتیجهاش ذلت و بدبختی مسلمین است. حدیثی است که در فقه هم مورد استناد است. میگویند: ما لایدْرَک کلُّهُ لایتْرَک کلُّهُ چیزی که همهاش را نمیشود به دست