در سوره بقره میفرماید: وَ قاتِلوا فی سَبیلِ اللَّهِ الَّذینَ یقاتِلونَکمْ وَ لاتَعْتَدوا انَّ اللَّهَ لایحِبُّ الْمُعْتَدینَ [١] ای مؤمنان! با این مردمی که با شما میجنگند بجنگید، یعنی چون با شما میجنگند بجنگید. ولی با اینها که میجنگید از حد تجاوز نکنید. یعنی چه «از حد تجاوز نکنید»؟ البته تفسیرش این است که با مردمی که با شما میجنگند فقط با آنها بجنگید و در میدان بجنگید؛ یعنی شما با عدهای میجنگید و اینها یک عده سرباز فرستادهاند و یک عده مرد جنگی دارند و این سربازها آماده جنگ با شما هستند، شما با سربازی که آماده جنگ است بجنگید و در میدان جنگ هم به اصطلاح نان و حلوا پخش نمیکنند، در آنجا باید زد و خورد، بجنگید، اما افراد دیگری که مرد جنگی نیستند، حالتشان حالت سربازی نیست، مثل پیرمردها، پیرزنها (بلکه زنها مطلقاً، چه پیرزن و چه غیر پیرزن)، بچهها، متعرض اینها نشوید، و یا کارهای دیگری را که تجاوز میگویند مرتکب نشوید، مثلًا درختها را قطع نکنید، قناتها را پر نکنید. اینها را میگویند اعتداء، یعنی تجاوز.

اشتباه نشود، شما نگویید ممکن است در یک جایی ما اگر بخواهیم با سربازها بجنگیم چارهای نداریم جز اینکه خانهها را خراب کنیم. این موارد که مقدمه جهاد باشد و بدون آن نمیشود جهاد کرد مسئله دیگری است ولی اینکه این کار خودش جزء عملیات جنگی باشد ممنوع است. پس در این آیه صریحاً میگوید: قاتِلوا فی سَبیلِ اللَّهِ الَّذینَ یقاتِلونَکمْ با آنها که با شما میجنگند بجنگید.

آیه دیگر آیهای بود در سوره حج که در هفته پیش برایتان خواندم. پنج شش آیه پشت سر یکدیگر بود و اولین آیه راجع به جهاد بود. مضمون آن آیات هم این بود که چون آنها با شما در حال جنگ هستند و چون آنها شمشیر بر روی شما کشیدند شما هم به این کار مجازید.

در آیه دیگر که در سوره توبه است میفرماید: وَ قاتِلُوا الْمُشْرِکینَ کافَّةً کما یقاتِلونَکمْ کافَّةً [٢] با تمام این مشرکین بجنگید همچنانکه آنها با تمام شما میجنگند.

[١] بقره/ ١٩٠[٢] توبه/ ٣٦