مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٠ - جنگ یا تجاوز؟

پیمان با کفار

مسئله دیگر مسئله پیمان با مشرکان است. آیا میشود مسلمین با آنها پیمان و قرارداد ببندند، و اگر قرارداد بستند قراردادشان محترم است یا محترم نیست و آیا لازم است محترم بشمارند یا لازم نیست؟

چگونگی جنگ

بعد هم مسائل دیگری است. در وقتی که اسلام جنگ را مشروع میکند، به اصطلاح در کیفیت جنگ چه نوع جنگی را جایز میداند و چه نوع جنگی را جایز نمیداند؟ به این معنا که آیا مثلًا قتل عام را جایز میداند یا جایز نمیداند؟ آیا کشتنِ کسانی را که شمشیر برنداشتهاند- مثل پیرزنها، بچهها، افرادی که مشغول کار و کسب خودشان هستند- جایز میداند یا جایز نمیداند؟ اینها همه مسائلی است که باید بحث شود.

آیاتی که راجع به جهاد است در جاهای متعدد قرآن آمده است و ما با توفیق خداوند کوشش میکنیم همه آیاتی را که راجع به جهاد است جمع آوری کنیم تا نظر قرآن را در این راه به دست بیاوریم.

نخستین سؤال : مشروعیت جنگ

مسئله اول درباره اصل مشروعیت جهاد است، درباره این که آیا صحیح است که در متن یک دین و در متن قانون آن، قانون جنگ وجود داشته باشد یا نه؟

معترض میگوید: نه. چون جنگ بد است و دین هم همیشه باید مخالف بدیها باشد، پس باید مخالف جنگ یعنی طرفدار صلح باشد. وقتی میخواهد با جنگ مخالف باشد پس نباید قانون جنگ داشته باشد و هیچ وقت هم نباید بجنگد. مسیحیها اینجور تبلیغ میکنند. ولی این حرف، سست و بیاساس است.

جنگ یا تجاوز؟

آیا جنگ مطلقاً بد است، حتی در مقام دفاع از یک حق، و یا تهاجم و تجاوز بد است؟ پس باید مورد و منظور جنگ را به دست آورد که برای چه منظور و هدفی