مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٨ - تأثیر نژاد
که امور اکتسابی هم قابل وراثت است که رد شد. ولی یک سلسله امور فطری هست که حتی اینها روحی هم هست و خیلی اوقات ارثی است. اینکه میگویند:«الْوَلَدُ سِرُّ ابیهِ» یک تجربهای است، یعنی در خیلی از افراد همان خصلتهای خُلقی پدر [وجود دارد.]
- همین را معتقدند منتقل نمیشود؛ یعنی مادیون میگویند فقط جسمیات یعنی شکل پدر به فرزند منتقل میشود ولی روحیات او اصلًا منتقل نمیشود.
استاد: البته کلیت ندارد ولی «اصلًا» نیست، چون میگویند وراثت وقتی که منتقل میشود ظاهر نمیشود. مثلًا ممکن است که اخلاق و خصلتهای یک فرد به فرزندش و به فرزند فرزندش منتقل شود بدون اینکه در او بروز داشته باشد؛ در نسل هفتم یا هشتم- و شاید بیشتر- یکمرتبه تمام خصلتهای آن جدّ هفتم یا هشتم در او بروز میکند.
- میگویند در مورد جسمیات مثل رنگ چنین میشود. مثلًا دیدهاند که پدر سیاه پوست بوده و مادر سفید پوست، در طول چهار نسل صفت مادر بر صفت پدر چربیده ولی نسل پنجم سیاه پوست شده است.
استاد: خصلتهای روحی وابسته به جسم منتقل میشود. بعضی خصلتهای روحی فقط یک سلسله استعدادهاست که بستگی دارد به ساختمان جسمی، چنانکه قدیمیها افراد را [از نظر مزاجی و اخلاقی] تقسیم میکردند به افراد بلغمی، افراد صفراوی و غیره. این بلغم و صفرا و گروه خون و غیره، اموری جسمی است ولی همینها در زمینه اخلاقی مؤثر است.
- مادیون (مارکسیستها) میگویند همه اینها اکتسابی است.
استاد: این نظریه به فلسفه مارکسیسم مربوط نیست، حرفی است که علمای فن باید بگویند.
غرض اینکه این مطلب به صورت یک احتمال و یک نظریه احتمالی بود که عرض کردم.
حال اگر کسی منکر این نظریه باشد [مسئله منتفی است] و بعلاوه لزومی ندارد که ما آن نظریه نژادی را به خصلتهای روحی سرایت بدهیم، در همان حد خصلتهای جسمی هم کافی است. مثلًا اگر بگوییم که نژاد سفید در شرایط خاصی تحولی در آن پیدا شد که قوی شد، در نتیجه نسل اینها همیشه قویتر هستند، اعصاب قویتری دارند یا خونشان گروه خاصی است، باز میشود امر جسمی.