سوسیالیستی مثل دولت سوسیالیستی شوروی، حزب کمونیست به عنوان یک حزب حق فشار و تحمیل بر طبقات دیگر دارد. ممکن است از شما بپرسند چرا؟ این چه امتیازی است که حزب کمونیست برای خودش چنین حقی قائل شده است؟ و یک وقت میگویید نه، این طبقه بر آن طبقه حق فشار دارد. از شما میپرسیم که آیا جامعه سوسیالیستی شوروی هنوز جامعه طبقاتی است؟

شاید خود مارکس هم که [دیکتاتوری پرولتاریا را] گفته است، تا این مقدار نظرش بوده که در حالی که طبقه پرولتر میخواهد حکومت را در دست بگیرد که هنوز جامعه منقسم به دو طبقه است (طبقهای که از محصول کار این طبقه زندگی کردهاند و هنوز هم زندگی میکنند و طبقهای که آن طبقه کارگر است) طبقه کارگر حق دارد که با اعمال خشونت و زور بر آن طبقه حکومت کند تا وقتی که آنها را مجبور کند بر اینکه از این رژیم خودش پیروی و تبعیت کند یعنی دیگر دست از آن وضع مفت خواری خودش بردارد، که این میشود یک مرحله متوسط، همین مقدار و نه بیش از این.

و اما اگر ما قائل بشویم که بعد از شصت سال که لااقل دو نسل تا حالا عوض شده و از بین رفته است هنوز هم هرکس در شوروی غیرکمونیست است وابسته به آن طبقات است و از هر حقی محروم است و این طبقه حق اعمال خشونت و اعمال زور و فشار بر آن طبقه را دارد، دلیلی برایش نیست، چرا؟ این یک امتیاز بیوجهی است که این طبقه برای خودش قائل است. این یک مطلب.

مطلب دیگر این است: یک مطلب در یک حدودی میتواند کلیاش قابل قبول باشد- مقصودم در خصوص مورد کمونیستی نیست- و آن این است که یک ایدئولوژی که فعالیت میکند برای اینکه روی کار بیاید، به حکم آنکه به خود ایمان دارد و خودش را مایه سعادت بشر میداند آیا میتواند به خودش حق بدهد و بگوید من دیگران را به حکم اجبار، ولو با تحت فشار قرار دادن، به مزایای این ایدئولوژی میرسانم؟ آیا چنین حقی هست یا نه؟ ما این حق را بهطور کلی نفی نمیکنیم. برای انبیا که در واقع حق خدا را اعمال میکنند، به طریق اولی چنین حقی قائل هستیم.

حتی برای مصلحین جامعه هم در مسائلی که سلیقهای نیست و یک مسائل مسلّم است، باز این حق را قائل هستیم و لهذا بهداشت اجباری را تجویز میکنیم؛ یعنی ممکن است مردمی از باب اینکه سطح فکرشان خیلی پایین و منحط است در مقابل بهداشت مقاومت کنند، کما اینکه در دنیا خیلی سابقه دارد. در ابتدا که آبله کوبی در انگلستان کشف شد- و گویا واکسنش را از گاو گرفته بودند- مردم علیه آن انقلاب کردند که ما نمیکوبیم. خوب، مردم نمیفهمیدند، ولی بالاخره به هر شکل بود بر آنها تحمیل شد.