با همدیگر برخورد میکنند میگویند همدیگر را ملاقات کردیم. لَقیتُ زَیداً یعنی زید را ملاقات کردم. ولی «لِقاء» یک اصطلاح خاص در زبان عرب دارد که به خصوصِ جنگ میگویند. اگر گفت: «یوْمَ اللِّقاء» یعنی روز جنگ. این معنی خاصی است که این کلمه در زبان عربی دارد. اگر در «اذا لَقیتُمُ الَّذینَ کفَروا ...» لقاء به معنی اعمّ عرفی باشد، معنی آیه این است که هر مسلمانی در هر جا هر کافری را دید شمشیر را بردارد و گردنش را بزند؛ هر جا کافری دیدید زود گردنش را بزنید. اذا لَقیتُمْ هر جا ملاقات کردید، در خیابان یا کوچه یا خانه، در خواب یا بیداری. هیچ مفسری این احتمال را نمیدهد. اذا لَقیتُمْ ناظر به لقاء میدان جنگ است. اذا لَقیتُمُ الَّذینَ کفَروا یعنی آنجایی که جنگ برپاست. دستوری در زمینه جنگِ موجود میدهد.

- آنجایی که برخورد کردید؟

استاد: بله، این برخوردِ به معنی خاص است. لقاء، اینجا تصادم خاصِ در میدان جنگ است. در زبان عرب وقتی میگویند من در یوْم اللِّقاء چنین هستم یعنی وقتی که در میدان جنگ باشم.«اذا لَقیتُمُ الَّذینَ کفَروا» یعنی وقتی که دارید با کافران میجنگید. فرض بر این است که جنگی وجود دارد. دستورِ این است که شما کی حق اسیر گرفتن دارید کی ندارید. آیه میخواهد بگوید که هدف از جنگ در درجه اول، نیروی دشمن را درهم کوبیدن و دشمن را از پا درآوردن است نه اسیر گرفتن، و لهذا در یک آیه دیگر فرمود: ما کانَ لِنَبی انْ یکونَ لَهُ اسْری حَتّی یثْخِنَ فِی الْارْضِ [١] هیچ پیغمبری چنین حقی نداشته است که قبل از آنکه دشمن را از پا دربیاورد اسیر بگیرد، چون اسیر گرفتن فقط مفهوم غنیمت گرفتن دارد. آن آیه و این آیه هردو میگویند مادام که دشمن را در میدان جنگ [٢] از پا درنیاورده و از تحرک نینداختهاید و دشمن از کار نیفتاده است جز جنگیدن کاری نداشته باشید، یعنی دنبال اسیر گرفتن نباشید، باید بجنگید. وقتی که دشمن از کار افتاد و از پا در آمد تازه وقت اسیر گرفتن است. پس این، دستوری است در زمینه جنگهای موجود، نه دستورِ مستقیم به خود جنگ. البته آیات دستور جنگ داریم. بحث این است که این آیه از آن آیات نیست و الّا آیات دیگری داریم، مانند:

اذِنَ لِلَّذینَ یقاتَلونَ بِانَّهُمْ ظُلِموا وَ انَّ اللَّهَ عَلی نَصْرِهِمْ لَقَدیرٌ [٣]

[١] انفال/ ٦٧.[٢] چون اسیر را فقط در میدان جنگ میشود گرفت.[٣] حج/ ٣٩.