راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٤ - تعريف سخنچينى و آنچه در ردّ آن واجب است

در آمده و از آنها آتش مى‌بارد تا صورتش را مى‌سوزاند، آنگاه گفته مى‌شود:

اين همان كسى است كه در دنيا دو رو و دو زبانه بوده است و در روز قيامت به آن مشهور مى‌شود.»«٣٠٨»

و با اسناد به حضرت باقر (ع) روايت شده كه فرمود: «بد بنده‌اى است بنده‌اى كه دو رو و دو زبانه باشد در حضور برادرش او را مى‌ستايد و در حالى كه غايب است گوشت تن او را مى‌خورد.»«٣٠٩»

و با اسناد به همان حضرت روايت شده كه فرمود: «بد بنده‌اى است بنده‌اى كه نكوهشگر و عيبجو باشد با چهره‌اى روى مى‌آورد و با چهره ديگر روى بر مى‌گرداند.»«٣١٠»

و با اسناد فرمود: «خداى متعال به عيسى بن مريم (ع) فرمود: بايد زبانت و نيز قلبت يكى باشد. من تو را از نفست بر حذر مى‌دارم و همين آگاهى و هشدار تو را بس است. دو زبان در يك دهان و دو شمشير در يك غلاف شايسته نيست، و همچنين است باطن و ذهنها.»«٣١١»

ابو حامد گويد: «علما اتفّاق نظر دارند كه ديدار كردن دو نفر با دو چهره نفاق است و نفاق نشانه‌هاى بسيار دارد و اين يكى از آنهاست. و روايت شده كه مردى از اصحاب پيامبر خدا (ص) درگذشت و حذيفه بر او نماز نگزارد.

عمر گفت: مردى از اصحاب رسول خدا مى‌ميرد و بر او نماز نمى‌خوانى؟

حذيفه گفت: او از منافقان است. عمر گفت: تو را به خدا سوگند من از منافقانم يا نه؟ حذيفه گفت: نه و هيچ كس را پس از تو از نفاق ايمن نمى‌دانم.»

اگر كسى اشكال كند و بگويد: بنابراين انسان به چه وسيله دو زبانه مى‌شود و تعريف آن چيست؟ در جواب مى‌گوييم: هر گاه كسى بر دو دشمن وارد شود و با هر يك از آنها صادقانه خوشرفتارى كند منافق و دو زبانه نيست، زيرا يك نفر گاه با دو دشمن دوستى مى‌ورزد و دوستى‌اش قوى نيست و به حدّ برادرى نمى‌رسد، چرا كه اگر دوستى تحّقق يابد مقتضاى آن دشمنى ورزيدن با