راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣١٢ - آفت نهم غنا و شعر است
پيروى كند؟ مقصود آيه گروهى هستند كه فقيه شدهاند براى غير خدا كه آنان خود گمراهند و ديگران را نيز گمراه مىكنند.»«١٣٠» امام صادق (ع) فرمود:
«منظور از شعرا در آيه، گروهى هستند كه دانش و فقه آموختند بى آن كه عالم باشند، پس خود گمراهند و ديگران را گمراه كردند.»«١٣١» بعضى از علماى اماميّه«١٣٢» (طاب ثراهم) گفتهاند: آيه در مورد كسانى نازل شده است كه دين خدا را تغيير داده و با امر خدا مخالفت كردهاند. آيا هرگز ديدهايد كه كسى از شاعرى پيروى كند همانا مقصود از شعرا در آيه كسانى هستند كه به رأى خود دينى جعل كردهاند و مردم از آنها پيروى مىكنند فرمود. أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ في كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ. يعنى شاعران با سخنان باطل مناظره مىكنند و با دلايل باطل گرايان استدلال نموده و به هر راهى مىروند به اين معنى كه دين خدا را تغيير مىدهند وَ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ. مردم را پند مىدهند و خود پند نمىگيرند، نهى از منكر مىكنند و خود كار زشت انجام مىدهند، امر به معروف مىكنند و خود اهل معروف نيستند. فرمود: «آنها كسانى هستند كه حق آل محمد (ص) را غصب كردند.»
امّا از جمله رواياتى كه در ستايش شعر به معناى اول (شعر حقّ) از طريق شيعه رسيده روايت صدوق (ره) در كتاب عيون اخبار الرضا (ع) به اسنادى از حسن از عبد الله بن فضل هاشمى است كه گفت: امام صادق (ع) فرمود: «هر كس درباره ما شعرى بگويد خدا برايش در بهشت خانهاى بنا كند.»«١٣٣»
و به اسنادش از همان حضرت (ع) روايت كرده كه فرمود: «هيچ شاعرى درباره ما شعرى نگويد مگر اين كه روح القدس او را تأييد و كمك مىكند.»«١٣٤»
«١٣٠» اين حديث را ابن بابويه روايت كرده چنان كه در تفسير برهان ، ج ٣، ص ١٩٤ آمده است (شعراء / ٢٢٤).
«١٣١» اين حديث را عياشى در تفسير خود روايت كرده چنان كه در (( مجمع البيان )) در ذيل آيه آمده است .
«١٣٢» مقصود على بن ابراهيم قمى است كه در تفسير مشهور خود آيه را تفسير كرده است .
«١٣٣» (( عيون اخبار الرضا، )) ص ٥.
«١٣٤» (( عيون اخبار الرضا، )) ص ٥.